STOICORUM VETERUM FRAGMENTA COLLEGIT IOANNES ab ARNIM VOLUMEN III CHRYSIPPI FRAGMENTA MORALIA FRAGMENTA SUCCESSORUM CHRYSIPPI LIPSIAE IN AEDIBUS B. G. TEUBNEBJ MCMIH LEPSIAE : TYPIS B. G. TEUBNERI 188 Ar6s v.3 cop 2 Conspectus capitum. Chrysippi fragmenta moralia cum generali Stoicorum doctrina composita. Pagina Cap. I. De fine bonorum....................... 3 § 1. Explicatur finis bonorum secundum Stoicos n. 2—19....... 3 § 2. Contra aliorum philosophorum fìnes disputato n. 20—28..... 7 § 3. "Ori póvov tò tìccXòv àycc&óv n. 29—37............. 9 § 4. Virtutem propter se ipsam expetendanr esse n. 38—48...... 11 § 5, Virtutem sufficere ad vitam beatam n. 49—67.......... 13 Cap. II. De bonis et malis n. 68—71................. 17 § 1. Notio boni n. 72—79..................... 17 § 2. Quale sit bonum n. 80—94.................. 20 § 3. Bonorum genera n. 95—116.................. 23 Cap. III. De indifferentitms..................... 28 § 1. De notiòne indifferentis n. 117—123.............. 28 § 2. à&cc, àitcc&cc, dóoig n. 124—126................ 30 § 3. rtQoriyiievcc noci à7t07tQoriy^évcc n. 127—139............ 31 § 4. De naturalibus et naturae eontrariis n. 140—146........ 34 § 5. De singulis indifferentibus recte aestimandis n. 147—168..... 35 Cap. IV. De appetita et selectione.................. 40 § 1. De notione appetito n. 169—177............... 40 § 2. De primo appetitu et prima conciliatione n. 178—189...... 43 § 3. De selectione n. 190—196................... 46 Cap. V. De virtnte......................... 48 § 1. Qualis sit virto n. 197—213.................. 48 § 2. Quomodo virto existat in nomine n. 214—227......... 51 § 3. De perversione rationis n. 228—236.............. 53 § 4. Num virto amitti possit n. 237—244.............. 56 § 5. Eadem virto deorum et hominum, virorum et miilierum n. 245—254 58 § 6. Plures esse virtutes qualitate differentes n. 255—261....... 59 § 7. De singulis virtutibus n. 262—294............... 63 § 8. Mutua virtutum coniunctio n. 295—304............. 72 § 9. Virtutes esse animalia n. 305—307............... 75 Cap. VI. De iure et lege................................... 76 § 1. Ius esse natura n. 308—313.................. 76 § 2. De lége aeterna et de legibus singularum civitatium n. 314—326 . 77 § 3. De civitate n. 327—332.................... 80 § 4. De coniunctione deorum et hominum n. 333—339........ 81 § 5. De coniunctione hominum n. 340—348............. 83 § 6. De nobilitate et libertate n. 349—366 ............. 85 § 7. Iuris communionem non pertinere ad bruta animalia n. 367—376 . 89 Cap. VII. De affectilms....................... 92 § 1. Notio affecto et singulorum affectuum defìnitiones n. 377—420. . 92 § 2. De proclivitate, morbo, aegrotatione n. 421—430........ 102 § 3. De tribus constantiis n. 431—442............... 105 § 4. Affectus exstirpandos esse, non temperandos n. 443—455..... 108 § 5. Chrysippi tcsqì Ttaftwv libri IV n. 456—490........... 110 Cap. VIII. De actionilms...................... 134 § 1. De mediis offìciis n. 491—499................. 134 a* IV CONSPECTUS CAPITUM. Pagina § 2. Reete facta a mediis offìciis qua re differant n. 500—523 .... 136 § 3. Recte facta et peccata esse paria nihilque medium inter virtutem et vitium n. 524—543..................... 140 Cap. IX. De sapiente et insipiente n. 544—547............ 146 § 1. Sapiens neque fallitur neque' fallit n. 548—556......... 146 § 2. Sapiens omnes res bene gerit n. 557—566........... 148 § 3. Sapiens malis non affìcitur n. 567—581............ 150 § 4. Sapiens beatus est n. 582—588................ 153 § 5. Sapiens est dives, formosus, liber n. 589—603......... 154 § 6. Sapiens res divinas callet n. 604—610............. 157 § 7. Sapiens res politicas et oeconomicas callet n. 611—624..... 157 § 8. Sapientes et sibi invicem et ceteris prosunt n. 625—636 .... 160 § 9. Sapiens austerus etc. n. 637—649............... 162 § 10. Sapientem amaturum esse n. 650—653............. 164 § 11. Sapiens artes callet n. 654—656............... 164 § 12. Insipientes insanos esse et impios n. 657—670......... 164 § 13. Insipientes esse infelicissimos n. 671—676........... 168 § 14. Insipientes agrestes esse et exules n. 677—681......... 169 § 15. Insipientes non esse verae rationis studiosos n. 682—684 .... 170 Cap. X. Vitae agendae praecepta (i. e. de singulis mediis offìciis) .... 172 § 1. De quaestu n. 685—689................... 172 § 2. De vita aulica n. 690—693.................. 173 § 3. De vita civili n. 694—700.................. 174 § 4. De vita scholastica n. 701—704................ 175 § 5. De victu simplici n. 705—715................ 177 § 6. De amore n. 716—722.................... 180 § 7. De amicitia et gratia n. 723—726............... 181 § 8. De matrimonio et familia n. 727—731............. 183 § 9. De educatione puerorum et eruditione n. 732—742....... 183 § 10. Cynica n. 743—756..................... 185 § 11. De rationali e vita excessu n. 757—768............ 187 Appendix I. Fragmenta Chrysippi qnae ad Homernm pertinent n. 769—777 192 Appendix II. Fragmenta Chrysippi ad singulos libros relata...... 194 Chrysippi discipuli et successores. I. Zeno Tarsensis n. 1—5....................... 209 II. Diogenes Baoylonins n. 1—16................... 210 1. Logica n. 17—26..................... 212 - 2. Physica n. 27—37.................... 215 - 3. Etnica n. 38—53..................... 218 Libri TtsQÌ povamfis reliquiae n. 54—90............. 221 Libri TtsQÌ QTìtOQLnfjg reliquiae n. 91—126. . ........... 235 III. Antipater Tarsensis n. 1—15................... 244 1. Logica n. 16—31..................... 246 -- 2. Physica n. 32—50.................... 249 -- 3. Moralia n. 51—67..................... 251 Sosigenes........................... 258 Heraclides Tarsensis...................... 258 IV. Apollodorns Seleuciensis n. 1—18................. 259 V. Archedemns Tarsensis n. 1—22................... 262 VI. Boèthus Sidonins n. 1—11..................... 265 VII. Basilides, Endromns, Crinis.................... 268 CHRYSIPPI FRAGMENTA MORALIA CUM GENERALI STOICORUM DOCTRINA COMPOSITA Stoicorum veterum fragm. III. 1 1 Diog. Laert. VII 84. Tò dh rj&ixòv [légog x^g 9 J£ / CC avxo 0 S7t ovosv. 20 3 Stobaeus ecl. II 76,16 W. Tò ós xslog liysti&ai xqiy&g ino xcbv s% xiqg aiosGscog xavxrjg' xó xs yàq xslmòv àya&òv Isysó&ai xslog sv xfj cpiloloyco dvvri&sla, àg xrjv ò^ioloyCav Xsyovtiù xslog slvai' IsyovGt, ós naì xòv (Snorcbv xslog, olov xòv ò(ioloyovfisvov (tiov àvacpoqwGìg Isyovxsg siti tò %aqansi\JiSvov naxTjyóqri^ia' naxà ós xò xqixov (Sif\^aivò\JiSvov IsyovGi 25 xslog xò s, oxav itdvxa itq&xxxixai zara xr\v tiv{icp(QVLav xov Ttatf bkccóxg) daipovog itoòg xr\v xov o/lov dioiwrjxov (SoijXrjtiiv. ibid. 89. (pvtiiv 8h XorìtiiaTtog pìv è^a^otisc, ij anoXovfrwg Set £,y}v xì]v xs KOivrjv ucci ISccog xijv àv&QCOTtLvqv. io 5 Commenta Lucani lib. II 380 p. 73 Us. His versibus declara- vit Stoicum Catonem fuisse: cuius philosophiae finis secundum Ghry-sippum ille est ò[ioXoyov{isvwg xr\ cpvóei ^r\v, hoc est: congruenter naturae vivere. 6 Clem. Al. Strom. V 14 p. 703 Pott. svxsv&sv ot [isv Exwìnoì 15 tò xiXog xr\g cpiXotioyiag xo ànolov&cog t^ cpvGsi %r\v slqr\%a(SL. I PMlo de piantatane Noè' § 49 Voi. II p. 143, 20 Wendl. Tò yfy ànoXov&iu cpvtiscog l<5yv<5ai %r\v svóaù[iovLccg xsXog sircov ol tcqwxoù. 8 Philo de migrat. Abrah. § 128 Voi. II p. 293,4 Wendl. Tovxo de s g ov% OQ&wg è£r}yov{iévcov tò télog. 5 eyei de 7} Qr)tiig òde' 55S dr) itaqevteg evioi tò ò^ioloyov^iévmg £r)v tivtitel-lovtiiv Big tò Ttccv tò èvdeyjó^ievov itoieiv svena x&v tcqcqtcov nccrà cpvtiiv, opoiov aitò itoiovvteg tg5 ti%oitòv ènti&eti&ai tr)v i)dovr)v r) tr)v àoylr}tiiav -r) allo ti toiovtov. etiti de {ia%r}v i(icpaivov %at avtr)v tr)v è%(poqav^ nalòv de %a\ evdai(iovi%òv ovdév. itaoeitetai yàq %atà tò àvaynaiov tg> telei^ te- io log de ov% etitiv. 'Alla %ai^ tovtov dialrjcp&evtog o^frcdg, eì-etiti (lèv avtS) XQTjG&ai TtQÒg tò dia%Ó7tteiv tàg àitoqiag^ ctg oi tiocpitital itqoteivovtii^ {ir) (lévtoi ye ta „%at i{i7CeiQiav t&v nata tr)v olrjv cpvtiiv tiv(i(5aivóv-tG)v Ìr\v" b'jteo itiodwa^iei tea ò{ioloyov{iévcog elitelv tr)v^ i)vina {ir) tovto {iiKQOTtQeTtobg tivvteivei eig tò tebv àdiacpógcov tvyyaveiv. 15 Stob Eclog. II 76,3 W. Kleav&rjg yàg Tto&tog diade%à{ievog avtov (se. tov Zrjvcovog) tr)v aiqetiiv TCqotie&rpie „ty cpvtiei" %a\ ovtag aTtédcone' „telog etiti tò ò{ioloyov{iévmg ty cpvtiei £r)v." "Oiteq ò XqvtiiTtitog tia-cpétiteoov fiovló{ievog Ttoirjtiai, e%r)vey%e tov tqÓTtov tovtov' „£r)v %at e(i7teiQiav tfàv cpvtiei tiv{ifiaivóvtcov" etc. 20 13 Cicero de finibus IV 14. Cum enim superiores, e quibus pianissime Polemo, seeundum naturam vivere summum bonum esse dixissent, bis verbis tria signifìcari Stoici dicunt, unum eius modi „vivere adhi-bentem scientiam earum rerum, quae natura evenirent"; hunc ipsum Zenonis aiunt esse fìnem, declarantem illud, quod a te dictum est, 25 „convenienter naturae vivere"; alterum signifìcari idem, ut si diceretur „ officia media omnia aut pleraque servantem vivere." 15. Hoc sic expo-situm dissimile est superiori. Illud enim rectum est (quod natOQ&aiia dicebas) contingitque sapienti soli, hoc autem ineboati cuiusdam officii est, non perfecti, quod cadere in nonnullos insipientes potest. Tertium autem, 30 omnibus aut maximis rebus iis, quae seeundum naturam sint, fruentem vivere. Hoc non est positum in nostra actione; completur enim et ex eo genere vitae, quod virtute fruitur, et ex iis rebus, quae sunt seeundum naturam neque sunt in nostra potestate. Sed hoc summum bonum, quod tertia signifìcatione intellegitur, eaque vita, quae ex summo bono degitur, 35 quia coniuncta ei virtus est, in sapientem solum cadit, isque finis honorum, ut ab ipsis Stoicis scriptum videmus, a Xenocrate atque ab Aristotele constitutus est. 14 Cicero de fin. II 34. His omnibus, quos dixi, consequentes sunt fìnes honorum, Aristippo simplex voluptas, Stoicis consentire naturae, 40 quod esse volunt ce virtute' id est honeste vivere; quod ita interpretan-tur: vivere cum intelligentia rerum earum, quae natura evenirent, eligentem ea, quae essent seeundum naturam, reicientemque contraria. 14 respicit hanc Chrysippi defìnitionem Clem. Al. Paed. II 1 p. 162 Pott. tr\v ftscoQiav t&v nata tov ccv&Qcotfov avxàg itoieiv TtQÒg xò xov 7tQonei(jiévov xvyyaveiv^ TC&g ov% ò(iolcog %aì avxai xov olneiov xev- 9 xavtov Heeren, xov libri. 10 Cf. I n. 184 (Zeno) 554 (Cleanthes). 17 TtàXiv Meineke, itav libri. 18 %al xò Canter, r\ rò libri. 19 tc3 Heeren, x&v libri. || (ticp Heeren, $Lov libri. 30 Cf. p. 3, 26. 36 sicut nos AB sic nos duo cod. Goerenzii. 39 sit hoc Ernest^ sed hoc libri. DE FINE BONORUM. 7 '^ovxai xsXovg xaig ov Gxo%cc6xi,Kccig x&v XEps&v; donovói ds %ocxà xovxo {icc-Xtóxa dicccpéosiv xwv aXXcov al 6xoycc6xi%ccì xip [ir} òfioicog xov xsXovg xvyyà-veiv. %(*&' ovg pìv (yàQ) xéXog e(Sx\v avxccìg xb xvyEiv xov 7tQo%£i[i£vov, dicccpEQOiev uv xavxr}' %a& ovg Ss xb TtoosiQrjiiEvov ètixìv avxalg tsXog, el %ccì [xa] rov xéXovg [prj] o^iotcog xvy%avovtiù, óicccpEQOiEv <^$?/)> ccvxfóv nata 5 xb (ir) o(ioiov avxalg xb xéXog eyeiv. ì%£Ìvai (ihv yào reo xoig %axà xr)v xèyviqv yivo(i£voig btceG&cu, xò ov yaqiv ylvovxai %al xr)v è/ttoxvyjiav avxalg xov %qo%£1(ievov %axà xr\v 8ia(iaqxiav x&v yivo(isvcov, ov xsyyinwg yivo(iÉ-ycov, eitEG&ccu) xélog e%ov6ù xò xvyEiv xov 7tqo%£i(i£vov (l'óov yào ìv ènsLvecog tg> Ttccvxcc xà TtocQ* avxàg TtOLfjaaù Ttobg xb xvysiv xov 7tQOK£i,[iévov xb %al 1 xvyeiv ccvxov' xavxa yàq tcocovòwv xà Ttaq* ccvxccg ylyvExaì), liti ós xcbv 6xoya6xi%wv xw (ir} Ttàvxcog xoìg yivo(iivoig %axà xr\v xéyvr\v ETtEG^ai xb ov %àqvv^ Sia xb dsiG&ai Ttqbg xb xvyuv inslvov tcoXXcov^ a (ir) sGxiv 1%Ì (lóvrj rV %HVV'> *%l ^6 %(*1 a^ra ra neexà xr)v X£yyr\v yivó(i£va (ir} CQQiGftai (ir}ós xSìv avx&v EÌvai itoir}Xi%à xm (ir} Ttdvxrj 6(ioicog £%ov6iv TtQOtiepeQEG&ai, óià 1 (xby Ttàvxcc r) àia <(to)> xivà %a\ aXXcog ìv avxalg^ ov^ &g 7tqo rolg Spengel, rovroig libri. 10 avràg Spengel, avrfhv libri. 11 itoiova&v scripsi, Ttotovvrcov libri. || avràg Spengel, ècevrotg libri. 16 rb addidi. || 77 Óià rb scripsi, rj dia Victor, r) ah libri. 17 £7££(><9m scripsi, gosc&cci libri. 24 animus libri. DE FINE BONOEUM. 8 DE FINE BONORUM. 9 34: Cicero de fìnibus III 28 (argumenta explicans placiti ou póvov 25 tò %albv àya&óv). Deinde quaero, quis aut de misera vita possit gloriari aut de non beata. De sola igitur beata. Ex quo efficitur gloriatione — dignam esse beatam vitam, quod non possit nisi bonestae vitae iure contingere. Ita fìt, ut honesta vita beata vita sit. Et quoniam is, cui con-tingit ut iure laudetur, habet insigne quiddam ad decus et ad gloriam, 30 ut ob ea, quae tanta sint, beatus dici iure possit, idem de vita talis viri rectissime dicetur. Ita, si beata vita honestate cernitur, quod honestum est, id bonum solum habendum est. 35 Cicero de fìnibus III 29. Quid vero? negarine ullo modo possit, <^nunquam^> quemquam stabili et firmo et magno animo, quem fortem vi- 35 rum dicimus, effìci posse, nisi constitutum sit, non esse malum dolorem? Ut enim, qui mortem in malis ponit, non potest eam non timere, sic nemo ulla in re potest id, quod malum esse decreverit', non curare idque contemnere. Quo posito — illud assumitur, eum qui magno sit animo ac forti, omnia quae cadere in hominem possint despicere ac prò nibilo 40 putare. Quae cum ita sunt, effectum est nihil esse malum, quod turpe non sit. 36 Cicero de fìnibus III 29. Àtque iste vir altus et excellens, magno animo, vere fortis, infra se omnia bumana ducens--------certe et confìdere 10 DE FINE BONORUM. DE FINE BONOEUM. H sibi debet ac suae vitae et actae et consequenti et bene de sese iudicare statuens nihil posse mali incidere sapienti. Ex quo intelligitur idem illud, solum bonum esse, quod honestum sit; idque esse beate vivere: ho-neste, id est cum virtute, vivere. 37 Cicero de fìnibus III 8,27. Quod est bonum, omne laudabile 5 est; quod autem laudabile est, omne est honestum: bonum igitur quod est, honestum est. — — Illud autem perabsurdum, bonum esse aliquid, quod non expetendum sit, aut expetendum, quod non placens: aut, si id, non etiam diligendum: ergo etiam probandum. ita etiam laudabile: id autem honestum. Ita fit ut quod bonum sit, id etiam honestum sit. io Of. IV 50. Iam ille sorites —: quod bonum sit, id esse optabile, quod optabile, id expetendum, quod expetendum, id laudabile, dein reliqui gradus. Tusc. disp. V 43. Atque etiam omne bonum laetabile est; quod autem laetabile, id praedicandum et prae se ferendum; quod tale autem, 15 id etiam gloriosum; si vero gloriosum, certe laudabile; quod laudabile autem, profecto etiam honestum; quod bonum igitur, id honestum. 45 Quicquid est, quod bonum sit, id expetendum est, quod autem expetendum, id certe adprobandum; quod vero adprobaris, id gratum ac-ceptumque habendum; ergo etiam dignitas ei tribuenda est. Quod si ita 20 est, laudabile sit necesse est; bonum igitur omne laudabile. Ex quo effi-citur ut quod sit honestum, id sit solum bonum. 4. Virtutem propter se ipsam expetendam esse. 12 DE FINE BONORUM. 41 Cicero de fìnibus III 36. Omne autem quod honestum sii, id esse propter se expetendum — haec est tuenda sententia maxime — Stoicis. 38. et eodem modo turpia per se esse fugienda. 39. Stul-titiam autem et timiditatem et iniustitiam et intemperantiam cum dicimus 5 esse fugienda propter eas res, quae ex ipsis eveniant, non ita dicimus, ut cum ilio, quod positum est, solum id esse malum quod turpe sit', haec pugnare videatur oratio, propterea quod ea non ad corporis incommodum referuntur, sed ad turpes actiones, quae oriuntur e vitiis. Quas enim %a-%iccg Graeci appellant, vitia malo quam malitias nominare. io 42 Cicero de legibus I 14,40. Quodsi homines ab iniuria poena, non natura arcere deberet, quaenam sollicitudo vexaret impios, sublato sup-pliciorum metu? quorum tamen nemo tam audax un quam fuit, quin aut abnueret a se commissum esse facinus, aut iusti sui doloris causam ali-quam fìngeret, defensionemque facinoris a naturae iure aliquo quaereret. 15 Quae si appellare audent impii, quo tandem studio colentur a bonis? — Quodsi poena, si metus supplicii, non ipsa turpitudo deterret ab iniuriosa facinorosaque vita, nemo est iniustus, atque incauti potius habendi sunt improbi. 41. Tum autem qui non ipso honesto movemur, ut boni viri simus, sed utilitate aliqua atque fructu, callidi sumus, non boni. ISTam 20 quid faciet is homo in tenebris, qui nihil timet nisi testem et iudicem? quid in deserto quo loco nactus, quem multo auro spoliare possit, imbe-cillum atque solum? Noster quidem hic natura iustus vir ac bonus etiam colloquetur, iuvabit, in viam deducet: is vero qui nihil alterius causa faciet, metietur suis commodis omnia, videtis credo quid sit acturus. Quodsi 35 negabit, se illi vitam erepturum et aurum ablaturum, nunquam ob eam causam negabit, quod id natura turpe iudicet, sed quod metuat, ne ema-net, id est ne malum habeat. 43 Cicero de legibus I 18,48. Sequitur — et ius et omne honestum sua sponte esse expetendum. Etenim omnes viri boni ipsam 30 aequitatem et ius ipsum amant, nec est viri boni errare et diligere, quod per se non sit diligendum. Per se igitur ius et expetendum et colendum. Quod si ius, etiam iustitia: si iustitia, reliquae quoque virtutes per se colendae sunt. Quid? liberalitas gratuitane est an mercenaria? Si sine praemio benignus est, gratuita: si cum mercede, conducta: nec est dubium, 35 quin is, qui liberalis benignusve dicitur, offìcium, non fructum sequatur. Ergo item iustitia nihil expetit praemii, nihil pretti. Per se igitur ex-petitur. — — 49. ubi illa sancta amicitia, si non ipse amicus per se amatur toto pectore, ut dicitur? — — Quodsi amicitia per se colenda est, societas quoque hominum et aequalitas et iustitia per se <^est)> ex- 40 petenda. 44 Cicero de fìnibus V 20 (Antiochus Carneadeam tcóv tel&v divi-sionem enarrans). At vero facere omnia, ut adipiscamur, quae secundum naturam sunt, etiamsi ea non assequamur, id esse et honestum et solum per se expetendum et solum bonum Stoici dicunt. 4 timiditatem Guyetus, temeritatem libri. 5 fugienda Manutius, fugien-dam libri. 13 abnuerit AB aut ob iniuriam H. 17 atque Emestius, aut libri. 21 quodam loco Halmius. 32 si iustitia Halmius, sit in ea ABH. 36 ergo idem AB ergo eadem H. || exprimit ABH. 39 est add. Lambin. 43 sunt BE Madv., sint Baiter. DE FINE BONORUM. 13 45 Servius ad Aeneid. I 604. Et mens sibi conscia recti: secundum Stoicos, qui dieunt, ipsam virtutem esse prò praemio, etiamsi nulla sint praemia. 47 Lactant. instit. div. Ili 12. Sed et Stoici — — neganfc sine virtute effìci quemquam beatum posse. Ergo virtutis praemium beata vita io est, si virtus, ut recte dictum est, beatam vitam facit. Non est igitur, ut aiunt, propter se ipsam virtus expetenda etc. Cf. ibidem cp. 27. 48 Lactant. div. instit. V 17. Nam et cum de virtute disputant, quamvis intellegant aerumnis ac miseriis esse plenissimam, tamen expe-tendam esse aiunt sua causa. 15 5. Tirtutem sufficere ad vitam beatam. 50 Porphyrio ad Hor. carm. Ili 2,17. Haec de Stoicorum secta sunt, qui dicunt virtutem solam sufficere ad vitam beatam. 51 Cicero de fin. I 61. Multoque hoc melius nos (i. e. Epicurei) 25 veriusque quam Stoici. UH enim negant esse bonum quicquam nisi nescio quam illam umbram, quod appellant honestum non tam solido quam splendido nomine; virtutem autem nixam hoc honesto nullam requirere vo-luptatem atque ad beate vivendum se ipsa esse contentam. 14 DE FINE BONORUM. 56 Gellius Noci Att. XVIII 1,4. Atqui ibi Stoicus censebat, et vitam beatam nomini virtute animi sola et miseriam summam malitia sola posse effici etiamsi cetera bona omnia, quae corporalia et externa appellarentur, virtuti deessent, malitiae adessent (sequitur Peri- 25 patetici responsum). 6. Eeclamabat hoc in loco Stoicus et, tamquam duas ille res diversas poneret, mirabatur; quod, cum essent malitia et virtus duo contraria, vita misera et beata quoque aeque contraria, non servaret in utrisque vim et naturam contrarli et ad miseriam quidem vitae confìciendam satis valere malitiam solam putaret, ad praestandam 30 vero beatam vitam non satis solam esse virtutem diceret. Atque id maxime dissidere neque convenire dicebat, quod qui profìteretur, vitam nullo pacto beatam effici posse, si virtus sola abesset, idem contra negaret, beatam fieri vitam, cum sola virtus adesset, et quem daret haberetque virtuti absenti honorem, eundem petenti atque praesenti adimeret. 40 58 Seneca ep. 85, 2. Qui prudens est, et temperans est, qui tempe- rans, est et constans. qui constans est, imperturbatus est. qui impertur- 38 i] addidi, — Ipsius Chrysippi videtur esse haec conclusio. 12 est add. Lambin. 31 in add. Halmius. 34 corporearum cod. Glo-gaviensis, in corpore harum AB. DE FINE BONORUM. 15 batus est, sine tristitia est. qui sine tristitia est, beatus est: ergo pru-dens beatus est et prudentia ad beatam vitam satis est. ibid. 24. Qui fOrtis est, sine timore est. qui sine timore est, sine tristitia est. qui sine tristitia est, beatus est. 59 Cicero Tusc. disp. V 48. Iam vero qui potest vir bonus non ad 5 id, quod laudabile sit, omnia referre, quae agit quaeque sentit? Eefert autem omnia ad beate vivendum. Beata igitur vita laudabilis. Nec quic-quam sine virtute laudabile. Beata igitur vita virtute conficitur. 49. Atque hoc sic etiam concluditur: Nec in misera vita quicquam est praedicabile aut gloriandum nec in ea, quae nec misera sit nec beata. 10 Et est in aliqua vita praedicabile aliquid et gloriandum ac prae se feren-dum. — — 50. Quod si , beata vita glorianda et praedicanda et prae se ferenda'est; nihil est enim aliud, quod praedicandum et prae se ferendum sit. Quibus positis intellegis, quid sequatur. Et quidem, nisi ea vita beata est, quae est eadem honesta, sit aliud 15 necesse est melius vita beata; quod erit enim honestum, certe fatebuntur esse melius. Ita erit vita beata melius aliquid; quo quid potest dici per-versius? 60 Cicero de finibus III 43. Ne illud quidem est consentaneum — ut qui plura babent ea, quae in corpore magni aestimantur, sit beatior. 20 — Nam cum ita placeat, ne eorum quidem bonorum, quae nos bona vere appellemus, frequentia beatiorem vitam fieri aut magis expetendam aut pluris aestimandam, certe minus ad beatam vitam pertinet multitudo corporis commodorum. 44. Etenim si et sapere expetendum sit et valere, coniunctum utrumque magis expetendum sit 25 quam sapere solum, neque tamen, si utrumque sit aestimatione dignum, pluris sit coniunctum quam sapere ipsum separatim. Nam qui valetu-dinem aestimatione aliqua dignam iudicamus neque eam tamen in bonis ponimus, iidem censemus nullam esse tantam aestimationem, ut ea vir-tuti anteponatur. — — 45. Ut enim obscuratur et offunditur luce solis 30 lumen lucernae, et ut intérit (in) magnitudine maris Aegaei stilla mellis, et ut in divitiis Croesi teruncii accessio et gradus unus in ea via, quae est hinc in Indiam, sic cum sit is bonorum finis, quem Stoici dicunt, omnis ista rerum corporearum aestimatio splendore virtutis et magnitudine obscuretur et obruatur atque intereat necesse est. 35 61 Cicero de finibus IV 30 (Antiochus contra Stoicos pugnans) ut mini in hoc Stoici iocari videantur interdum, cum ita dicant „si ad illam vitam, quae cum virtute degatur, ampulla aut strigilis accedat, sumpturum sapientem eam vitam potius, quo haec adiecta sint, nec beatiorem tamen ob eam causam fore." 40 16 DE FINE BONOEUM. § 1. Notio boni. 72 Cicero de fìnibus III 33. Cumque rerum notiones in animis fìant, si aut usu aliquid cognitum sit aut eoniunctione aut similitudine aut collatione rationis, hoc quarto, quod extremum posui, boni no- Ethica II. De bonis et malis. 18 DE BONIS ET MALIS. titia fa età est. Cum enim ab iis rebus, quae sunt secundum naturarti, ascendit animus collatione rationis, tum ad notionem boni pervenit. 34. Hoc autem ipsum bonum non accessione neque crescendo aut cum ceteris comparando, sed propria vi sua et sentimus et appellamus bonum. Ut enim 5 mei, etsi dulcissimum est, suo tamen proprio genere saporis, non compa-ratione cum aliis dulce esse sentitur, sic bonum hoc, de quo agimus, est illud quidem plurimi aestimandum, sed ea aestimatio genere valet non magnitudine. Nam cum aestimatio, quae à%iu dicitur, neque in bonis numerata sit nec rursus in malis, quantumeumque eo addideris, in suo genere io manebit. Alia est igitur propria aestimatio virtutis, quae genere, non crescendo valet. DE BONIS ET MALIS. 19 20 DE BONIS ET MALIS. § 2. Quale sit bonum. 81 Seneca epistul. ad Lucil. 45,10. Necessaria iudicat, quorum 10 magna pars supervacua est. etiam quae non est supervacua, nihii in se momenti habet in hoc, ut possit fortunatum beatumque praestare. non enim statim bonum est, si quid necessarium est: aut proicimus bonum, si hoc nojhen pani et polentae damus et ceteris sine quibus vita non duci-tur. Quod bonum est, utique necessarium est; quod necessarium 15 est, non utique bonum est, quoniam quidem necessaria sunt quaedam, eadem vilissima. 84 Seneca epist. ad Lucilium 106, 2. Scis enim me moralem philo-30 sophiam velie complecti et omnes ad eam pertinentes quaestiones explicare. Itaque dubitavi utrum differrem te an, donec suus isti rei veniret locus, ius tibi extra ordinem dicerem: bumanius visum est tam longe venientem non detinere. Itaque et boc ex illa serie rerum cohaerentium excerpam et, si qua erunt eiusmodi, non quaerenti tibi ultro mittam. Quae sint 35 haec interrogas? Quae scire magis iuvat quam prodest, sicut hoc, de quo quaeris: bonum an corpus sit? Bonum facit: prodest enim. Quod facit, corpus est. Bonum agitat animum et quodammodo format et continet, quae propria sunt corporis. Quae corporis bona sunt, corpora sunt: ergo et quae animi sunt. Nam 40 et hoc corpus est. Bonum hominis necesse est corpus sit, cum ipse sit corporalis. Mentior, nisi et quae alunt illum et quae valetudinem eius vel custodiunt vel restituunt, corpora sunt: ergo et bonum eius corpus est. Non puto te dubitaturum, an affectus corpora sint — ut aliud quoque, de quo non quaeris, infulciam — tamquam ira, amor, tri- DE BGNIS ET MALIS. 21 stitia: si dubitas, vide an voltum nobis mutent, an frontem adstringant, an faciem diffundant, an ruborem evocent, an fugent sanguinem. Quid ergo? Tam manifestas notas corpori credis imprimi nisi a corpore? Si affectus corpora sunt, et morbi animorum et avaritia, cru-delitas, indurata vitia et in statum inemendabilem addueta: ergo et ma-5 liti a et species eius omnes, malignitas, invidia, superbia: ergo et bona, primum quia contraria istis sunt, deinde quia eadem tibi indicia praesta-bunt; an non vides, quantum oculis det vigorem fortitudo? quantam inten-tionem prudentia? quantam modestiam et quietem reverentia? quantam serenitatem laetitia? quantum rigorem severitas? quantam remissionem io lenitas? corpora ergo sunt, quae colorem habitumque corporum mutant, quae in illis regnum suum exercent. Omnes autem, quas rettuli, virtutes bona sunt et quicquid ex illis est. Numquid est dubium, an id, quo quid tangi potest, corpus sit? — Omnia autem ista, quae dixi, non mu-tarent corpus, nisi tangerent: ergo corpora sunt. Etiamnunc cui tanta 15 vis est, ut impellat et cogat et retineat et iubeat, corpus est. Quid ergo? Non timor retinet? non audacia impellit? non fortitudo immittit et im-petum dat? Non moderatio refrenat ac revocat? Non gaudium extollit? Non tristitia adducit? Denique quicquid facimus, aut malitiae aut virtutis gerimus imperio: quod imperat corpori, corpus est, quod vim corpori affert, 20 corpus. Bonum corporis corporalis res est. Bonum hominis et corporis bonum est: itaque corporalis res est. (Cf. eiusdem epist. 113,20). Cf. Plut. de superstitione cp. 1. itàXiv oi'ovtcd xiveg slvai tfcopt xì\v &QStrjv %cà trjv ncmiciv. Tertullianus de anima cp. 6. Bene autem quod et artes Stoici cor- 25 porales adfìrmant. 22 DE BONIS ET MALIS. DE BONIS ET MALIS. 23 3. Bonorum genera. 24 DE BONIS ET MALIS. 99 Seneca ep. 74,22. dicitis enim inter bona esse liberos pios et 30 bene moratam patriam et parentes bonos. 100 Seneca ep. 102,3. probare conabar, id quod nostris placet, claritatem quae post mortem contingit bonum esse. ibid. 8. claritas — — bonorum virorum secunda opinio est. ibid. 9. claritas — laus est a bonis bono reddita. DE BONIS ET MÀLIS. 25 26 DE BONIS ET MALIS. 108 Cicero de fìnibus III 55. Sequitur illa divisio, ut bonorum alia sint ad illud ultimum pertinentia (sic enim appello, quae teline dicun- io tur —), alia autem effìeientia, quae Graeci TroMjrwca, alia utrumque. De pertinentibus nihil est bonum praeter actiones honestas, de effìcientibus nihil praeter amicum, sed et pertinentem et efficientem sapientiam volunt esse. Nam quia sapientia est conveniens actio, est <(ex^> ilio pertinenti genere quod dixi; quod autem honestas actiones affert et effìcit, effìciens 15 dici potest. DE BONIS ET MALIS. 27 115 Seneca ep. 66, 5. Hoc primo die quaesitum est, quomodo pos-sint paria bona esse, si triplex eorum condicio est: quaedam, ut nostris videtur, prima bona sunt, tamquam gaudium, pax, salus patriae, quae- 25 dam seeunda, in materia infelici expressa, tamquam tormentorum patientia et in morbo gravi temperantia: illa bona directo optabimus no-bis, baec si necesse erit. sunt adhuc ter ti a, tamquam modestus incessus et compositus ac probus voltus et conveniens prudenti viro gestus. (Sequentibus Seneca placiti illius: „omnia bona qua bona paria esse" 30 multa adfert argumenta, ex libro aliquo Stoici antiquioris fort. Hecatonis expressa.) Ethica III. De indifferentibus. 1. De notione indifferentis. 120 Seneca ep. 82,15. Est et horum, Lucili, quae appellamus media, grande discrimen. non enim sic mors indifferens est, quomodo utrum ca-pillos pares habeas. io DE INDIFFERENTIBUS. 29 30 DE INDIFFERENTIBUS. DE INDIFFEEENTIBUS. 31 129 Cicero de fìnibus III 50. cum esset satis constitutum id solum esse "bonum, quod esset honestum, et id malum solum, quod turpe, tum 25 inter illa, quae nihii valerent ad beate misereve vivendum, aliquid tamen quod differret esse voluerunt, ut essent eorum alia aestimabilia, alia contra, alia neutrum. 51. Quae autem aestimanda essent, eorum in aliis satis esse causae, quam ob rem quibusdam anteponerentur, ut in valetudine, ut in integritate sensuum, ut in doloris vacuitate, ut gloriae, divi- 30 tiarum, similium rerum, alia autem non esse eius modi; itemque eorum quae nulla aestimatione digna essent, partim satis habere causae, quam ob rem reicerentur, ut dolorem, morbum, sensuum amissionem, pauper-tatem, ignominiam, similia horum, partim non item. Hinc est illud ex-ortum quod Zeno itqoriy^ivov contraque quod uTtOTtQoriytievov nominavit. 35 130 Cicero de fìnibus III 53. Quoniam autem omne, quod est bonum, primum locum tenere dicimus, necesse est nec bonum esse nec malum hoc, quod praepositum vel praecipuum nominamus. Idque ita defì-nimus: quod sit indifferens cum aestimatione mediocri. — — 32 DE INDIFFERENTIBUS. Neque enim illud fieri poterat ullo modo, ut nihil relinqueretur in mediis, quod aut secundum naturam esset aut contra, nec cum id relinqueretur, nihil in his poni, quod satis aestimabile esset, nec hoc posito non aliqua esse praeposita.--------54. atque etiam ab iis —- hoc simile ponitur: Ut 5 enim, inquiunt, si hoc fìngamus esse quasi fìnem et ultimum, ita iacere talum, ut rectus assistat, qui ita talus erit iactus, ut cadat rectus, prae-positum quiddam habebit ad fìnem, qui aliter, contra, neque tamen illa praepositio tali ad eum quem dixi fìnem pertinebit, sic ea quae sunt praeposita, referuntur illa quidem ad fìnem, sed ad eius vim naturamque nihil io pertinent. 132 Cicero de finibus IV 39 (i. e. Antiochus contra Stoicos pugnans). Naturalem enim appetitionem, quam vocant oq^v^ itemque offìcium, ipsam etiam virtutem volunt esse earum rerum, quae secundum naturam sunt. Cum autem ad summum bonum volunt pervenire, transiliunt omnia et so duo nobis opera prò uno relinquunt, ut alia sumamus, alia expeta-mus, potius quam uno fine utrumque concluderent. 134 Cicero de finibus 111,56. Haec quae praeposita dicimus, par-tim sunt per se ipsa praeposita, partim quod aliquid efficiunt, 3opartim utrumque; per se, ut quidam habitus oris et vultus, ut status, ut motus, in quibus sunt et praeponenda quaedam et reicienda; alia ob eam rem praeposita dicentur, quod ex se aliquid effìciant, ut pecunia, alia autem ob utramque rem, ut integri sensus, ut bona valetudo. DE INDIFFERENTIBUS. 33 34 DE INDIFFERENTIBUS. De naturalifous et naturae contrariis. DE INDIFFERENTIBTJS. 35 De singulis indifferentilbus recte aestimandis. 36 DE INDIFFERENTIBUS. 15 151 Seneca ep. 87,12. Quod bonum est, bonos facit. nam et in arte musica quod bonum est, bonum facit musicum. fortuita bonum non faciunt: ergo non snnt bona. ibid. 15. Quod contemptissimo cuique contingere ac turpissimo potest, bonum non est. opes autem et lenoni et lanistae contingunt: ergo non 20 sunt bona. ibid. 22. Bonum ex malo non fìt: divitiae fiunt. fìunt autem ex avaritia: divitiae ergo non sunt bonum. ibid. 28. Quod dum consequi volumus, in multa mala incidimus, id bonum non est. dum divitias autem consequi volumus, in multa mala 25 incidimus: ergo divitiae bonum non sunt. DE INDIFFERENTIBUS. 37 154 Cicero de fìnibus III 17. In principiis autem naturalibus ple-rique Stoici non putant voluptatem esse ponendam. 5 38 DE INDIFFERENTIBUS. 160 Seneca epist. ad Lueil. 102, 5. (probaturus „elaritatem quae post mortem contingit bonum esse" sic disputati) at quae a dialecticis contra hanc opinionem dicuntur segreganda fuerunt et ideo seposita sunt. Nunc quia omnia exigis, omnia quae di-5 cunt, persequar. Deinde singulis occurram. Nisi aliquid praedixero, in-tellegi non poterunt, quae refellentur. quid est quod praedicere velim? quaedam continua esse corpora, ut hominem, quaedam esse composita ut navem, domum, omnia denique, quorum diversae partes iunc-tura in unum coactae sunt. quaedam ex distantibus, quorum adhuc io membra separata sunt, tanquam exercitus populus senatus. illi enim per quos ista corpora effieiuntur, iure aut officio cohaerent, natura diducti et singuli sunt. quid est quod etiam nunc praedicere velim? nullum bonum putamus esse, quod ex distantibus constat. 35 uno enim spiritu unum bonum contineri ac regi debet, unum esse unius boni principale. hoc si quando desideraveris per se probabitur: interim ponendum fuit, quia in nos nostra tela mittuntur. „Dicitis, inquit, nullum bonum ex distantibus, esse: claritas autem 20 ista honorum virorum secunda opinio est. nam quomodo fama non est unius sermo nec infamia unius mala existimatio, sic nec claritas uni bono placuisse. consentire in hoc plures insignes et spectabiles viri debent, ut claritas sit. haec autem ex iudiciis plurium effìcitur, id est distantium: ergo non est bonum. Claritas, inquit, laus est a bonis bono reddita. laus 25 oratio. oratio vox est aliquid signifìcans: vox autem, licet virorum sit honorum, non est bonum etc. ergo claritas bonum non est. — Ad sum-mam dicite nobis, utrum laudantis an laudati bonum sit: si laudati bonum esse dicitis, tam ridiculam rem facitis, quam si adfirmetis meum esse, quod alius bene valeat. sed laudare dignos honesta actio est: ita lau-so dantis bonum est, cuius actio est, non nostrum, qui laudamur: atqui hoc quaerebatur." (Dein tria argumenta a „dialecticou prolata deinceps a Seneca refel-luntur et additur:) 20. Cavillatoribus istis abunde responderimus. sed non debet hoc 35 nobis esse propositum arguta disserere et philosophiam in has angustias ex sua maiestate detrahere: quanto satius est ire aperta via et recta quam sibi ipsum flexus disponere, quos cum magna molestia debeas relegere? Neque enim quicquam aliud istae disputationes sunt, quam inter se perite captantium lusus. 40 161 Schol. ad Plat. Leg. p. 625 A. %cà ol Hxmnoì TtXcctcov^ovtsg uléog cpaóì rò ina twv óTtovócdcov yevóybsvov dinctiov, dó^ccv oh xy\v ha rév àóTtovSwv òó%rique dilectus; atque ita prae ceteris omnibus enituit et praefulsit decori et honesti dignitas ac, si ei retinendae obtinendaeve in-commodum extrinsecus aliquod obstaret, contemptum est; neque aliud esse vere et simpliciter bonum nisi honestum, aliud quicquam malum, nisi quod turpe esset, existimatum est. Reliqua omnia, quae in medio forent, io ac neque honesta essent neque turpia, neque bona esse neque mala decretimi est. Productiones tamen et relation es suis quaeque momentis dis-tinctae divisaeque sunt, quae Ttgoriy^iéva et mtoitqo^y^iva ipsi vocant. Propterea voluptas quoque et dolor, quod ad fìnem ipsum bene beateque vivendi pertinet, et in mediis relieta et neque in bonis neque in malis 15 iudicata sunt. 182 Cicero de fìnibus III 5,16. Placet bis---------simulatque naturai sit animai (hinc enim est ordiendum) ipsum sibi conciliari et com-mendari ad se conservandum et ad suum statum eaque quae conservantia sunt eius status diligenda: alienari autem ab interitu iisque rebus, quae 20 interitum videantur afferre. Id ita esse sic probant, quod, ante quam voluptas aut dolor attigerit, salutarla appetant parvi aspernenturque contraria: quod non fieret nisi statum suum diligerent, interitum timerent. Pieri autem non posset, ut appeterent aliquid, nisi sensum haberent sui eoque se diligerent. Ex quo intellegi debet, principium ductum esse 25 a se diligendo. 35 184 Seneca cp. 121,5. quaerebamus, an esset omnibus animalibus constitutionis suae sensus? esse autem ex eo maxime apparet, quod membra apte et exp edite movent non aliter quam in noe erudita. ibid. IO. Constitutio, inquit, est, ut vos dieitis, principale animi quodammodo se habens erga corpus. 40 ibid. 14. Dicitis, inquit, omne animai primum constitutioni suae conciliari, bominis autem constitutionem rationalem esse et ideo conciliari hominem sibi non tanquam animali, sed tanquam rationali. ea enim parte sibi carus est homo, qua homo. DE APPETITO ET SELECTIONE. 45 186 Cicero de fìnibus III 7, 23. Cum autem omnia officia a prin-cipiis naturae profìciscantur, ab iisdem necesse est profìcisci ipsam sapien-tiam. Sed quemadmodum saepe fìt, ut is qui commendate sit alicui, pluris eum faciat, cui commendatus sit, quam illuni, a quo sit; sic minime mirum est, primo nos sapientiae commendari ab initiis 5 naturae, post autem ipsam sapientiam nobis cariorem fieri, quam illa sint, a quibus ad hanc venerimus. 187 Cicero de fìnibus III 17. Satis esse autem argumenti videtur, quam ob rem illa, quae prima sunt adscita natura, diligamus, quod est nemo, quin cum utrumvis liceat, aptas malit et integras omnis partis cor- io poris quam, eodem usu, imminutas aut detortas babere. 188 Cicero de fìnibus III 20. Initiis igitur ita constitutis, ut ea, quae secundum naturam sunt, ipsa propter se sumenda sint, contrariaque item reicienda, primum est offìcium (id enim appello kcc&tjkov) ut se con-servet in naturae statu, deinceps ut ea teneat, quae secundum naturam 15 sint pellatque contraria; qua inventa selectione et item reiectione sequitur deinceps cum officio selectio, deinde ea perpetua, tum ad extremum con-stans consentaneaque naturae, in qua primum inesse incipit et intellegi, quid sit, quod vere bonum possit dici. 21. prima est enim conei -liatio hominis ad ea, quae suut secundum naturam. simul autem 20 cepit intellegentiam vel notionem potius, quam appellant svvoiccv illi, vidit-que rerum agendarum ordinem et, ut ita dicam, concordiam, multo eam pluris aestimavit quam omnia illa, quae prima dilexerat, atque ita cogni-tione et ratione collegit, ut statueret in eo collocatum summum illud hominis per se laudandum et expetendum bonum. quod cum positum sit 25 in eo, quod ò^oloyiav Stoici (appellant) — — cum igitur in eo sit id bonum, quo omnia referenda sunt, boneste facta ipsumque honestum, quod solum in bonis ducitur, quamquam post oritur, tamen id solum vi sua et dignitate expetendum est; eorum autem, quae sunt prima naturae, propter se nihil est expetendum. 30 189 Cicero de fìnibus III 17. Rerum autem cognitiones, quas vel comprehensiones vel perceptiones vel, si baec verba aut minus placent aut minus intelleguntur, %atalrjtpsi,g appellemus licet, eas igitur ipsas propter se adsciscendas arbitramur, quod habeant quiddam in se quasi complexum et continens veritatem. Id autem in par vis intellegi s5 pò test, quos delectari videamus, etiamsi eorum nihil intersit, si quid ratione per se ipsi invenerint. 18. Artis etiam ipsas propter se assumendas putamus, cum quia sit in iis aliquid dignum assumptione, tum quod constent ex cognitionibus et contineant quiddam in se ratione constitutum et via. 40 A falsa autem assensione magis nos alienatos esse quam a ceteris rebus, quae sint contra naturam, arbitrantur. 27 post sunt libri iterant omnia. 34 Scil. nccrccXrjipsig, ut etiam tép>ai, media sunt 81 avrà Irptrè. (non aìgstà). 46 DE APPETITU ET SELECTIONE. § 3. De selectione. 190 Cicero de finibus III 31 (commemoratis Herilli et Aristonis sen-tentiis) quid autem apertius quam, si selectio nulla sit ab iis rebus, quae contra naturam sint, earum rerum, quae sint secundum naturam, 5 <%re ut)> tollatur omnis — prudentia. DE APPETITO ET SELECTIONE. 47 196 M. Frontonis epistulae (ad M. Antoninum de eloquentia) p. 143 ed. Naber. Quis dubitat sapientem ab insipiente vel praecipue Consilio et dilectu rerum et opinione discerni? Ut si sit optio atque electio divi-tiarum atque egestatis, quamquam utraque et malitia et virtute careant, tamen electionem laude et culpa non carere. Proprium namque sa-5 pientis officium est recte eligere, neque perperam vel postponere vel anteferre. Si me interroges, concupiscamne bonam valetudinem, ab-nuam equidem, si sim philosophus ; ninil est enim fas concupiscere sapienti aut adpetere, quod fors fuat an frustra concupiscat; nec quidquam quod in manu fortunae situm videat concupiscet. Tamen si necessario io sit altera res eligenda, Achillei potius pernicitatem eligam quam debili-tatem Philoctetae. Ethica V. De virtute. § 1. Qualis sit virtus. 197 Diog. Laert. VII 89. x^v xs aQexrjv dicc&etiiv slvai òpo-5 loyov\nèv7\v. 90. aqetrì de xoi 7} psv xig %oivobg Ttavxì xeleicoGig, coóiteQ àvÓQiavxog' %aì i) a&ecoQrjTog, cotiTtEQ éylsia' %al q ^B(oqr\iiaxi%ri^ àg cpQÓvrjGig. 198 Cicero Tusc. disp. IV 34. virtus est adfectio animi con-stans conveniensque, laudabiles efficiens eos, in quibus est. io (ibid. paulo post) ipsa virtus brevissume recta ratio dici potest. 199 Commenta Lucani p. 75 Usener. Prudentiae nulla fìt mentio, sed ut dixi per „bonestum4, generalis virtus ipsa explicatur, cuius haec definitio est: „babitus consentiens vitae." sed potest per analogiam, si alias nominat, et illam significare, nam qui generalem, babet et spe- 15 ciales, qui speciales et generalem virtutem. 200 Seneca epistul. ad. Lucil. 31,8. Huc et illud accedat, ut per-fecta virtus sit aequalitas ac tenor vitae per omnia consonans sibi, quod non potest esse, nisi rerum scientia contingit et ars, per quam humana ac divina noscantur. 20 200a Seneca ep. 76,9. In nomine quid proprium est? ratio: hac antecedit ammalia, deos sequitur. ratio ergo perfecta proprium bonum est, cetera illi cum animalibus satisque communia sunt. ibid. 10. Quid in nomine proprium? ratio, baec recta et consum-mata felicitatem bominis implevit. ergo si omnis res, cum bonum suum 25 perfecit, laudabilis est et ad fìnem naturae suae pervenit, homini autem suum bonum ratio est, si banc perfecit, laudabilis est et fìnem naturae suae tetigit. baec ratio perfecta virtus vocatur eademque bonestum est. Id itaque unum bonum est in bomine, quod unum bominis est. 201 Anonymus in Aristot. Etb. Nicom. (Comm. graec. Voi. XX) ed. 30 Heylb. p. 128,5. laxéov Ss ori %aì tcqÒ xév Uxmn&v i\v rj óó^cc a%xr\^ suum cuique tribuendo appellatam — -------------a lege ducendum est iuris exordium: ea est enim naturae vis, ea mens ratioque prudentis, ea iuris atque iniuriae regula — — io quae saeclis omnibus ante nata est, quam scripta lex ulla aut quam om-nino civitas constituta. 316 Cicero de legibus II 8. legem neque hominum ingeniis exeogi-tatam nec scitum aliquod esse populorum, sed aeternum quiddam, quod universum mundum regeret imperandi prohibendique sapientia. Ita prin- 15 cipem legem illam et ultimam mentem esse dicebant omnia ra-tione aut cogentis aut vetantis dei; ex quo illa lex, quam di bu-mano generi dederunt, recte est laudata; est enim ratio mensque sapientis ad iubendum et ad deterrendum idonea. 9. iussa ac vetita populorum vim babere ad recte facta vocandi et a peccatis avocandi, quae vis non 20 modo senior est quam aetas populorum et civitatium, sed aequalis illius caelum atque terras tuentis et regentis dei. 10. Neque enim esse mens divina sine ratione potest, nec ratio divina non banc vim in rectis pra-visque sanciendis babet. — Quam ob rem lex vera atque princeps apta ad iubendum et ad vetandum ratio est recta summi Iovis. 25 317 Cicero de legibus I 12,33. Quodsi, quo modo est natura, sic iudicio bomines „humani (ut ait poeta) nibil a se alienum putarent" cole-retur ius aeque ab omnibus. Quibus enim ratio a natura data est, iisdem etiam recta ratio data est: ergo etiam lex, quae est recta ratio in iubendo et vetando: si lex, ius quoque. At ora-so nibus ratio. Ius igitur datum est omnibus. Recteque Socrates exsecrari eum sole,bat, qui primus utilitatem a iure seiunxisset: id enim querebatur caput esse exitiorum omnium. 318 Cicero de legibus II 11. Omnem enim legem, quae qui-dem recte lex appellari possit, esse laudabilem quibusdam talibus 35 argumentis docent. Constat profecto ad salutem civium civitatumque in-columitatem vitamque hominum quietam et beatam inventas esse leges, eosque, qui primum eius modi scita sanxerint, populis ostendisse ea se scripturos atque laturos, quibus illi adscitis susceptisque boneste beateque viverent; quaeque ita composita sanctaque essent, eas leges videlicet nomilo narunt. Ex quo intellegi par est eos, qui perniciosa et iniusta populis iussa descripserint, cum contra fecerint quam polliciti professique sint, quid vis potius tulisse quam leges. 12. Quaero igitur — sicut illi solent: quo si civitas careat, ob eam ipsam causam, quod eo careat, 3 in del. Madvig. 5 perfecta Vahlen, confecta libri. 13 populorum quod aeternum AB2 populorumque aeternum B*H. 15 dicebat ABH. 27 a natura H, a om. ceteri. 28 etiam Batter, et libri 31 a iure C. F. W. Mailer, naturae (om. a) ABH. 38 illi adscitis Lambin., illis adscriptis ABH. 39 nominarunt Victorius, nominarent ABH. 43 quodsi ABH. DE IURE ET LEGE. 79 prò nihilo habenda sit, id estne numerandum in bonis? — Ae maxumis quidem. — Lege autem carens civitas estne ob ipsum habenda nullo loco? — Dici aliter non potest. — decesse est igitur legem haberi in rebus optimis. 319 Cicero de legibus I 15;42. Iam vero illud stultissimum, exis-5 timare omnia iusta esse, quae sancita sint in populorum institutis aut legibus. Etiamne si quae leges sint tyrannorum? — — — — Est enim unum ius, quo devincta est hominum societas et quod lex constituit una; quae lex est recta ratio imperandi atque prohibendi: quam qui ignorat, is est iniustus, sive est illa scripta uspiam, sive nusquam. 10 320 Cicero de legibus I 15,42. Quod si iustitia est obtemperatio scriptis legibus institutisque populorum et si, ut iidem dicunt, utilitate omnia metienda sunt, negliget leges eosque perrumpet, si poterit, is, qui sibi eam rem fructuosam putabit fore. Ita fit, ut nulla sit omnino iustitia, si neque natura est eaque, quae propter utilitatem constituitur, utilitate 15 alia convellitur. 321 Cicero de legibus I 16,43. Quodsi populorum iussis, si princi-pum decretis, si sententiis iudicum iura eonstituerentur: ius esset latroci-nari, ius adulterare, ius testamenta falsa supponere, si haec suffragiis aut scitis multitudinis probarentur. 44. Quod si tanta potestas est stultorum 20 sententiis atque iussis, ut eorum suffragiis rerum natura vertatur: cur non sanciunt, ut quae mala perniciosaque sunt habeantur prò bonis ac salu-taribus? aut cur ius ex iniuria lex facere possit, bonum eadem facere non possit ex malo? Atqui nos legem bonam a mala nulla alia nisi na-turae norma dividere possumus. 25 80 DE IURE ET LEGE. DE IUEE ET LEGE. 81 § 4. De coniunctione deorum et hominum. 333 Cicero de fìnibus III 19,64. Mundum autem censent regi ninnine deorum eumque esse quasi communem urbem et civi-tatem hominum et deorum, et unumquemque nostrum eius mundio esse partem: ex quo illud natura consequi, ut communem utilitatem nostrae anteponamus. Ut enim leges omnium salutem singulorum saluti antepo-nunt, sic vir bonus et sapiens et legibus parens et civilis officii non igna- 82 DE IURE ET LEGE. ras utilitati omnium plus quam unius alicuius aut suae consulit. Nec magis est vituperandus proditor patriae quam communis utilitatis aut sa-lutis desertor propter suam utilitatem aut salutem. Ex quo fit, ut lau-dandus is sit, qui mortem oppetat prò re publica, quod deceat cariorem 5 nobis esse patriam quam nosmet ipsos. 338 Cicero de republ. I 19. An tu ad domos nostras non censes pertinere scire, quid agatur et quid fìat domi? quae non ea est, quam parietes nostri cingunt, sed mundus hic totus, quod domicilium 40 quamque patriam di nobis communem seeum dederunt. 339 Cicero de legibus I 7,22. Animai hoc providum, sagax, mul-tiplex, acutum, memor, plenum rationis et consilii, quem vocamus hominem, praeclara quadam condicione generatum esse a supremo deo. Solum est enim ex tot animantium generibus atque naturis particeps rationis et DE IURE ET LEGE. 83 cogitationis, cum cetera sint omnia expertia. Quid est autem, non dicam in nomine, sed in omni caelo atque terra ratione divinius? quae cnm adu-levit atque perfecta est, nominatur rite sapientia. 23. Est igitur, quo-niam nihil est ratione melius, eaque <(est)> et in nomine et in deo, prima nomini cum deo rationis societas. Inter quos autem 5 ratio, inter eosdem etiam recta ratio [et] communis est. Quae cum sit lex, lege quoque consociati homines cum diis putandi sumus. Inter quos porro est communio legis, inter eo& communio iuris est. Quibus autem haec sunt [inter eos] commùnia, ei civitatis eiusdem habendi sunt. Si vero iisdem imperiis et potestatibus parent, multo iam magis. Parent 10 autem huic caelesti discriptioni mentique divinae et praepotenti deo: ut iam universus hic mundus una civitas communis deorum atque hominum existimanda <(srt). Et quod in civitatibus ratione quadam — de qua dicetur idoneo loco — agnationibus familiarum distinguuntur status, id in rerum natura tanto est magnifìcentius tantoque praeclarius, ut 1-5 homines deorum agnatione et gente teneantur. 5. De coniunctione hominum. 340 Cicero de fìnibus III 62. Pertinere autem ad rem arbitrantur intellegi natura fieri, ut liberi a parentibus amentur; a quo initio profectam communem humani generis societatem persequimur. 20 Quod primum intellegi debet figura membrisque corporum, quae ipsa de-clarant procreandi a natura habitam esse rationem. Neque vero haec inter se congruere possent, ut natura et procreari vellet et diligi procrea-tos non curaret. Atque etiam in bestiis vis naturae perspici potest; qua-rum in fetu et in educatione laborem cum cernimus, naturae ipsius vocem 25 videmur audire. Quare <(ut)> perspicuum est natura nos a dolore abhor-rere, sic apparet a natura ipsa, ut eos, quos genuerimus, amemus, impelli. 63. Ex hoc nascitur, ut etiam communis hominum inter homines naturalis sit commendatio, ut oporteat hominem ab homine ob id 30 ipsum, quod homo sit, non alienum videri. 34:1 Cicero de fìnibus III 64. Quoniamque illa vox inhumana et scelerata ducitur eorum, qui negant se recusare, quominus ipsis mortuis terrarum omnium deflagratio consequatur (quod vulgari quodam versu Graeco pronuntiari solet), certe verum est etiam iis, qui aliquando futuri 85 sint, esse propter ipsos consulendum. Ex hac animorum affectione testamenta commendationesque morientium natae sunt. 342 Cicero de fìnibus III 65. Quodque nemo in summa solitudine vitam agere velit ne cum infinita quidem voluptatum abundantia, facile intellegitur nos ad coniunctionem congregationemque hominum 40 et ad naturalem communitatem esse natos. Impellimur autem na- 84 DE IURE ET LEGE. tura, ut prodesse velimus quam plurimis in primisque docendo rationibus-que prudentiae tradendis. 66. Itaque non facile est invenire, qui, quod sciat ipse, non tradat alteri; ita non solum ad discendum propensi sumus, verum etiam ad docendum. Atque ut tauris natura datum est, 5 ut prò vitulis contra leones summa vi impetuque contendant, sic ii qui valent opibus atque id facere possunt, ut de Hercule et de Libero acce-pimus, ad servandum genus hominum natura incitantur. — Quem ad modum igitur membris utimur prius quam didicimus, cuius ea causa - utilitatis habeamus, sic inter nos natura ad civilem communitatem conio iuncti et consociati sumus. Quod ni ita se haberet, nec iustitiae ullus esset nec bonitati locus. 343 Cicero de legibus I 10,28. nihii est profecto praestabilius, quam piane intellegi, nos ad iustitiam esse natos, neque opinione, sed natura constitutum esse ius. Id iam patebit, si hominum inter ipsos 15 societatem coniunctionemque perspexeris. 29. Mhil est enim unum uni tam simile, tam par, quam omnes inter nosmet ipsos sumus: quod si depravatio consuetudinum, si opinionum vanitas non imbecillitatem animorum torqueret et flecteret, quocunque coepisset, sui nemo ipse tam similis esset, quam omnes sunt omnium. Itaque quaecunque est hominis 20 defìnitio, una in omnes valet. 30. Quod argumenti satis est, nullam dis-similitudinem esse in genere: quae si esset, non una omnes defìnitio con-tineret. Etenim ratio, qua una praestamus beluis, per quam coniectura valemus, argumentamur, refellimus, disserimus, confìcimus aliquid, conclu-dimus certe est communis, doctrina differens, discendi quidem facultate 25 par. Nam et sensibus eadem omnia comprehenduntur: et ea quae mo-vent sensus, itidem movent omnium: quaeque in animis imprimuntur, de quibus ante dixi, inchoatae intelligentiae, similiter in omnibus imprimuntur: interpresque mentis oratio verbis discrepat, sententiis congruens. JSTec est quisquam gentis ullius, qui ducem <(naturam)> nactus ad virtutem 30 pervenire non possit. 344 Cicero de legibus I 15,43. Atque si natura confìrmatura ius non erit, virtutes omnes tollentur. Ubi enim liberalitas, ubi patriae ca-ritas, ubi pietas, ubi aut bene merendi de altero aut referendae gratiae voluntas poterit existere? Nam haec nascuntur ex eo, quia natura pro- 35 pensi sumus ad diligendos homines, quod fundamentum iuris est. Neque solum in homines obsequia, sed etiam in deos caerimoniae religio-nesque tollentur: quas non metu, sed ea coniunctione, quae est nomini cum deo, conservandas puto. 345 Lactant. div. instit. V 17. In omnibus enim videmus animali-40 bus, quia sapientia carent, conciliatricem sui esse naturam. Nocent igitur aliis, ut sibi prosint; nesciunt enim, quia malum est nocere. Homo vero, qui scientiam boni ac mali habet, abstinet se a nocendo, etiam cum in-commodo suo; quod animai irrationale facere non potest: et ideo inter summas hominis virtutes innocentia numeratur. Quibus rebus apparet, 23 concludimus del. Hólmius. 29 naturam margo H., om. ceteri. 32 virtutes omnes om. ABH. || tollantur ABH. 33 praeferendae AB, praepa-rande H. 37 tollentur Lambin., tollantur ABH, DE IUEE ET LEGE. 85 § 6. De noMlitate et libertate. 349 Seneca de beneficiis lib. Ill cp. 28. eadem omnibus principia eademque origo, nemo altero nobilior, nisi cui rectius ingenium et artibus bonis aptius. — — Unus omnium parens mundus est: sive per splendidos sive per sordidos gradus ad hunc prima cuiusque origo 25 perducitur. 348 Cicero de finibus III 70. Amicitiam autem adhibendam esse censent, quia sit ex eo genere, quae prosunt. Quamquam autem in ami-citia alii dicant aeque caram esse sapienti rationem amici ac suam, alii autem sibi cuique cariorem suam, tamen bi quoque posteriores fatentur 15 alienum esse a iustitia, ad quam nati esse videamur, detrabere quid de aliquo, quod sibi assumat. Minime vero probatur — aut iustitiam aut amicitiam propter utilitates adscisci aut probari. Eaedem enim utilitates poterunt eas labefactare atque pervertere. Etenim nee iustitia nee ami-citia esse omnino poterunt, nisi ipsae per se expetuntur. 20 86 DE IURE ET LEGE. DE IURE ET LEGE. 87 88 DE IURE ET LEGE. DE IURE ET LEGE. 89 7. luris comnmnionem non pertinere ad bruta animalia. Cf. Phys. IV § 2, 90 DE IURE ET LEGE. 369 Cicero de finibus III 19,63. Ut enim in membris alia sunt tamquam sibi nata, ut oculi, ut aures, aliqua etiam ceterorum membro- 5 rum usum adiuvant, ut crura, ut manus, sic immanes quaedam bestiae sibi solum natae sunt: at ilia quae in concha patula pina dicitur, is que qui enat e concha, qui quod earn custodit pihoteres vocatur, in eamque cum se recepit includitur, ut videatur monuisse ut caveret: itemque formicae, apes, ciconiae aliorum etiam causa quaedam 10 faciunt. Multo*** haee coniunctio est hominis. Itaque natura sumus apti ad coetus, concilia, civitates. DE IURE ET LEGE. 91 Ethica VII. De affectibus. 1. Notio affectus et singulorum affectiium definitiones. DE AFFECTIBUS. 93 dicio censent fieri et opinione. Itaque eas defmiunt pressius, ut intellegatur, non modo quam vitiosae, sed etiam quam in nostra sint po-testate. — — 15. Sed quae iudicia quasque opiniones perturbationum esse dixi, non in eis perturbationes solum *positas esse dicunt, verum ilia etiam, quae efficiuntur perturbationibus, ut aegritudo quasi morsum ali- 5 quern doloris efficiat, metus recessum quendam animi et fugam, laetitia profusam hilaritatem, lubido effrenatam adpetentiam. Opinationem autem, quam in omnis definitiones superiores inclusimus, volunt esse imbecillam adsensionem. 381 Cicero de finibus III 35. perturbationes animoram — quas Graeci 10 %a%,Y\ appellant. — omnesque eae sunt genere quattuor, partibus plures: aegritudo, formido, libido, quamque Stoici communi nomine corporis et animi rfiovr\v appellant — quasi gestientis animi elationem voluptariam. Perturbationes autem nulla naturae vi commoventur, omniaque ea sunt opiniones ac iudicia levitatis. Itaque his sapiens semper vacabit. 15 385 Cicero Tusculan. disput. Ill 11, 24. Est igitur causa omnis in opinione, nee vero aegritudinis solum, sed etiam reliquarum omnium per-turbationum, quae sunt genere quattuor, partibus plures. Nam cum omnis perturbatio sit animi motus vel rationis expers vel rationem aspernans 35 vel rationi non oboediens, isque motus aut boni aut mali opinione citetur bifariam, quattuor perturbationes aequaliter distributae sunt. Nam duae sunt ex opinione boni, quarum altera, voluptas gestiens, id est praeter modum elata laetitia, opinione praesentis magni alicuius boni, altera, quae est immoderata appetitio opinati magni boni, rationi non obtemperans vel 40 cupiditas recte vel libido dici potest. 25. Ergo baec duo genera, voluptas gestiens et libido, bonorum opinione turbantur, ut duo reliqua, metus et aegritudo malorum. Nam et metus opinio magni mali impendentis, et aegritudo est opiuio magni mali praesentis, et quidem recens opinio 39 altera quae Davisim, altera cupiditas quae recte vel libido dici potest quae libri, 94 BE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 95 DE AFFECTIBUS. 97 98 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 99 100 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 101 415 Cicero Tusc. disp. IV 17. Invidentiam esse dicunt aegritu-dinem susceptam propter alterius res secundas, quae nihil noceant invi-denti. Nam si qui doleat eius rebus secundis, a quo ipse laedatur, non recte dicatur invidere — — Aemulatio autem dupliciter ilia quidem dicitur, ut et in laude et in vitio nomen hoc sit; nam et imitatio vir- 5 tutis aemulatio dicitur; (sed ea nihil hoc loco utimur; est enim laudis) et est aemulatio aegritudo, si eo, quod concupierit, alius potiatur, ipse careat. 18. Obtrectatio autem est ea quam intellegi ^r^oxvitlav volo, aegritudo ex eo, quod alter quoque potiatur eo, quod ipse concupiverit. Misericordia est aegritudo ex miseria alterius iniuria laborantis; nemo 10 enim parricidae aut proditoris supplicio misericordia commovetur; angor aegritudo premens, luctus aegritudo ex eius, qui carus fuerit, interitu acerbo, maeror aegritudo flebilis, aerumna aegritudo laboriosa, dolor aegritudo crucians, lamentatio aegritudo cum eiulatu, sollicitudo aegritudo cum cogitatione, molestia aegritudo permanens, adflictatio aegri- 15 tudo cum vexatione corporis, desperatio aegritudo sine ulla rerum ex-spectatione meliorum. 102 DE AFFECTIBUS. 2. De proclivitate, morlbo, aegrotatione DE AFFECTIBUS. 103 423 Cicero Tusc. disp. IV 27. ut sunt alii ad alios morbos pro- 10 cliviores (itaque dicimus gravedinosos quosdam, torminosos, non quia iam sint, sed quia saepe), sic alii ad metum, alii ad aliam perturbationem; ex quo in aliis anxietas, unde anxii, in aliis iracundia dicitur, quae ab ira differt, estque aliud iracundum esse, aliud iratum, ut differt anxietas ab angore; neque enim omnes anxii, qui anguntur aliquando, 15 nee qui anxii, semper anguntur, ut inter ebrietatem <(et ebriositateni) interest, aliudque est amatorem esse, aliud amantem. 104 EE AFFECTIBUS. 425 Cicero Tusc. disp. IV 29. Quo modo autem in corpore est morbus, est aegrotatio, est vitinm, sic in animo. Morbum appellant to-tius corporis corruptionem, aegrotationem morbum cum imbecillitate, 10 vitium, cum partes corporis inter se dissident, ex quo pravitas membro-rum, distortio, deformitas. Itaque ilia duo, morbus et aegrotatio, ex to-tius valetudinis corporis eonquassatione et perturbatione gignuntur, vitium autem integra valetudine ipsum ex se cernitur. Sed in animo tantum-modo cogitatione possumus morbum ab aegrotatione seiungere; vitiositas 15 autem est habitus aut adfectio in tota vita inconstans et a se ipsa dissen-tiens. Ita fit, ut in altera corruptione opinionum morbus efficiatur et aegrotatio, in altera inconstantia et repugnantia. Non enim omne vitium paris habet dissensiones, ut eorum, qui non longe a sapientia absunt, adfectio est ilia quidem discrepans sibi ipsa, dum est insipiens, sed non 20 distorta nee prava. Morbi autem et aegrotationes partes sunt vitiositatis, sed perturbationes sintne eiusdem partes, quaestio est. 30. Vitia enim adfectiones sunt manentes, perturbationes autem moventes, ut non possint adfectionum manentium partes esse. 426 Cicero Tusc. disp. IY 31. IUud animorum corporumque dissi-25 mile, quod animi valentes morbo temptari [non] possunt, <^ut)> corpora possunt; sed corporum offensiones sine culpa accidere possunt, animorum non item, quorum omnes morbi et perturbationes ex aspernatione rationis eveniunt-, itaque in hominibus solum existunt; nam bestiae simile quiddam faeiunt, sed in perturbationes non in-30 cidunt. 427 Cicero Tusc. disp. IV 26. Definiunt autem animi aegrotationem opinationem vehementem de re non expetenda, tamquam valde expetenda sit, inbaerentem et penitus insitam. Quod autem nascitur ex offensione ita definiunt: opinionem vehementem de re non fugienda in- 35 haerentem et penitus insitam tamquam fugienda. Haec autem opinatio est iudicatio se scire, quod nesciat. Aegrotationi autem talia quaedam subiecta sunt: avaritia, ambitio, mulierositas, pervicacia, ligurritio, vinulentia, cuppedia et siqua similia: Est autem avaritia opinatio vehemens de pecunia, quasi valde expetenda 40 sit, inhaerens et penitus insita, similisque est eiusdem generis definitio reliquarum. 27. Offensionum autem definitiones sunt eius modi, ut inhospitali-tas sit opinio vehemens valde fugiendum esse hospitem, eaque inhaerens et penitus insita, similiter que definitur et mulierum odium, ut Hippo- 45 lyti, et, ut Timonis, generis humani. 8 est vitium cod. Gryph., et vitium ceteri. 18 paris h. dissensiones Bentley, partis h. dissentientis Ubri. 25 non seclusit Bentley. \\ ut inseruit idem. DE AFFECTIBUS. 105 428 Seneca ep. 75,11. Ut breviter finiam: „morbus est iudicium in pravo pertinax, tamquam valde expetenda sint, quae leviter expetenda sunt" vel si mavis ita finiamus: „nimis immineie leviter petendis vel ex toto non petendis aut in magno pretio habere in aliquo habenda vel in nullo." 5 106 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTTBUS. 107 ipsa natura. Id cum constanter prudenterque fit, eius modi adpetitionem Stoici povXrjGiv appellant, nos appellemus voluntatem. Earn illi putant in solo esse sapiente, quam sic definiunt: voluntas est, quae quid cum ratione desiderat. Quae autem <(a^> ratione aversa incitata est vehemen-tius, ea libido est vel cupiditas effrenata, quae in omnibus stultis inveni- 5 tur. 13. Itemque cum ita movemur, ut in bono simus aliquo, dupliciter id contingit. Nam cum ratione animus movetur placide atque constanter, turn illud gaudium dicitur; cum autem inaniter et effuse animus exultat, turn ilia laetitia gestiens vel nimia dici potest, quam ita definiunt: sine ratione animi elationem. Quoniamque ut bona natura adpetimus, sic a 10 malis natura declinamus, quae declinatio cum ratione fiet, cautio appel-letur, eaque intellegatur in solo esse sapiente; quae autem sine ratione et cum exanimatione bumili atque fracta, nominatur metus; est igitur metus ratione aversa cautio. 14. Praesentis autem mali sapientis affectio nulla est, stultorum aegritudo est, eaque adficiuntur in malis opi- 15 natis animosque demittunt et contrahunt rationi non obtemperantes. Ita-que haec prima definitio est, ut aegritudo sit animi adversante ratione contractio. Sic quattuor perturbationes sunt, tres constantiae, quoniam aegritudini nulla constantia opponitur. 108 I>E AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 109 110 DE AFFECTIBUS. 452 Seneca de dementia lib. II cp. 4. Ad rem pertinet quaerere hoc loco, quid sit misericordia. plerique enim ut virtutem earn lau-dant et bonum hominem vocant misericordem. Et haec vitium animi est etc. 5 cp. 5. Scio male audire apud imperitos sectam Stoicorum tan- quam nimis duram et minime principibus regibusque bonum daturam consilium, obicitur enim illi, quod sapientem negat misereri, negat ignoscere. — — Misericordia est aegritudo animi ob alienarum mise-riarum speeiem, aut tristitia ex alienis malis contracta, quae accidere 10 immerentibus credit, aegritudo autem in sapientem virum non cadit. 453 Seneca de dementia lib. II cp. 7. Constituamus nunc quoque, quid sit venia, et sciemus illam dari a sapiente non debere. Venia est poenae debitae remissio. Hanc sapiens quare non debeat dare, reddunt rationem diutius, quibus hoc propositum est. ego ut breviter 15 tamquam in alieno iudicio dicam: Ei ignoscitur, qui puniri debuit, sapiens autem nihil facit quod non debet, nihil praetermittit quod debet: itaque poenam, quam exigere debet, non donat. sed illud quod ex venia consequi vis, honestiore tibi via tribuit: parcit enim sapiens, consulit et corrigit. DE AFFECTIBUS. 111 112 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 113 114 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 115 116 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 117 118 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 119 120 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 121 122 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 123 124 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTEBUS. 125 126 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTEBUS. 127 128 BE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 129 130 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 131 132 DE AFFECTIBUS. DE AFFECTIBUS. 133 perturbet animum, sed de ipsa sit perturbatione dicendum. Itaque pri-mum in ipsa cupiditate, cum id solum agitur, ut ea tollatur, non est quaerendum, bonum illud necne sit, quod libidinem moveat; sed libido ipsa tollenda est, ut sive, quod honestum est, id sit summum bonum, sive voluptas, sive horum utrumque coniunctum, sive tria ilia genera bonorum, 5 tamen, etiamsi virtutis ipsius vehementior appetitus sit, eadem sit omnibus ad deterrendum adhibenda oratio. Ethica VIII. De actionibus. 1. De mediis offlciis. DE ACTIONIBUS. 135 497 Cicero de finibus III 22. Cum vero ilia, quae officia esse dixi, proficiscantur ab initiis naturae, necesse est ea ad haec re-ferri, ut recte dici possit omnia officia eo referri, ut adipiscamur principia naturae, nee tamen ut hoc sit bonorum ultimum, propterea quod non inest go in primis naturae conciliationibus honesta actio; consequens enim est et post oritur, ut dixi. Est tamen ea secundum naturam multoque nos ad se expetendam magis hortatur quam superiora omnia. 498 Cicero de finibus III 17,58. Sed cum quod honestum sit, id solum bonum esse dicamus, consentaneum tamen est, fungi officio, cum 25 id officium nee in bonis ponamus, nee in malis. Est enim aliquid in his rebus probabile, et quidem ita, ut eius ratio reddi possit, ergo ut etiam probabiliter acti* ratio reddi possit.. Est autem officium, quod ita factum est, ut eius facti probabilis ratio reddi possit. Ex quo intelligitur, officium medium quiddam esse, quod neque in bo- 30 nis ponatur, neque in contrariis. Quoniamque in iis rebus, quae neque in virtutibus sunt neque in vitiis, est tamen quiddam, quod usui possit esse, tollendum id non est. Est autem eius generis actio quoque quaedam, et quidem talis, ut ratio postulet agere aliquid et facere eorum; quod autem ratione actum est, id officium appellamus; est igitur officium 35 eius generis, quod nee in bonis putatur nee in contrariis. 59. Atque perspicuum etiam illud est, in istis rebus mediis aliquid agere sapientem. Iudicat igitur, cum agit, officium illud esse. Quodquoniam nunquam falli-tur in iudicando, erit in mediis rebus officium. Quod efficitur hac etiam conclusione rationis: Quoniam enim videmus esse quiddam, quod recte 40 factum appellemus, id autem est perfectum officium, erit etiam in-choatum, ut si „iuste depositum reddereu in recte factis sit, in officiis ponatur „depositum reddere"; illo enim addito „iuste" fit recte factum, 136 DE AGTIONIBUS. per se autem hoc ipsum reddere in officio ponitur. Quoniamque non du-bium est, quin in iis, quae media dicamus, sit aliud sumendum, aliud reiciendum, quicquid ita fit aut dicitur, omne officio continetur. Ex quo intelligitur, quoniam se ipsi omnes natura diligant, tarn insipientem quam 5 sapientem sumpturum, quae secundum naturam sint, reiecturumque con-traria. Ita est quoddam commune officium sapientis et insipientis; ex quo efficitur versari in iis, quae media dicamus. 2. Recte facta a mediis officiis qua re differant. DE ACTIONIBUS. 137 138 DE ACTIONIBUS. DE ACTIONIBUS. 139 140 DE ACTIONIBUS. § 3. Recte facta et peccata esse paria nihilque medium inter yirtutem et vitmm. DE ACTIONIBUS. 141 magis expetenda beata vita, si sit longa, quam si brevis, utunturque si-mili: Ut si cothurni laus ilia esset, ad pedem apte con venire, neque multi cothurni paucis anteponerentur nee maiores minoribus, sic quorum omne bonum convenientia atque opportunitate finitur, nee plura paucioribus nee longinquiora brevioribus anteponent. 5 142 DE ACTIONIBUS. DE ACTIONIBUS. 143 144 BE ACTICXNIBUS. DE ACTIONIBUS. 145 Stoicorum veterum fragm. III. 10 Ethica IX. De sapiente et insipiente. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 147 148 DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 149 150 DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 3. Sapiens malis non afficitur. 570 Cicero Tuscul. disp. Ill 14. Qui fortis est, idem est fidens, qui autem est fidens, is profecto non extimescit; discrepat enim a timendo sb confidere. Atqui in quern cadit aegritudo, in eundem timor; quarum enim rerum praesentia sumus in aegritudine, easdem impendentes et ve-nientes timemus. Ita fit ut fortitudini aegritudo repugnet. — Verisi-mile est igitur, in quern cadat aegritudo, cadere in eundem timorem et infVactionem quidem animi et demissionem. Quae in quern cadunt, in 40 eundem cadit ut serviat, ut victum, si quando, se esse fateatur. Quae qui recipit, recipiat idem necesse est timiditatem et ignaviam. Non cadunt autem haec in virum fortem; igitur ne aegritudo quidem. At nemo sapiens nisi fortis; non cadet ergo in sapientem aegritudo. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 151 19. Praeterea necesse est, qui fortis sit, eundem esse magni animi; <(qui magni animi) sit, invictum; qui invictus sit, eum res humanas de-spicere atque infra se positas arbitrari; despicere autem nemo potest eas res, propter quas aegritudine adfici potest; ex quo efficitur fortem virum aegritudine numquam adfici; omnes autem sapientes fortes; non cadit 5 igitur in sapientem aegritudo. Et quern ad modum oculus conturbatus non est probe adfectus ad suum munus fungendum, et reliquae partes totumve corpus, statu cum est motum, deest officio suo et muneri, sic conturbatus animus non est aptus ad exsequendum munus suum. Munus autem animi est ratione 10 bene uti, et sapientis animus ita semper adfectus est, ut ratione optime utatur; numquam igitur est perturbatus. At aegritudo perturbatio est animi; semper igitur ea sapiens vacabjt. 18. Qui sit frugi igitur vel, si mavis, moderatus et temperans, eum necesse est esse constantem; qui autem constans, quietum; qui quietus, 15 perturbatione omni vacuum, ergo etiam aegritudine. Et sunt ilia sapientis; aberit igitur a sapiente aegritudo. 571 Philo quaes! et solut. in Genesin IV 73 (p. 302 Aucher). Luc-tus non habet locum in incorruptis; atqui tarn sapientia quam virtus omnis incorruptibilis est; in illis vero, quae haberi possunt et defici- 20 unt tamen, necesse est aegre ferri. Verum optime diligentia habenda in lioc, quod nee planctum neque luctum usurpasse sapientem inducit--------; quoniam res ex improviso occurrentes praeterque voluntatem impingentes hominem pusillae mentis coarctant et praecipitant, constantem vero undi-que, humiliant tantum impetu facto, baud tamen tali, quae usque in finem 25 perducant, sed a rectore consilii fortissime repulsae retroverti coguntur. 572 Augustinus de vita beata c. 25. Ergo, inquam, miserum esse omnem qui egeat, dubitat nemo: nee nos terrent quaedam sapientium corpori necessaria. Non enim eis eget ipse animus, in quo posita est vita beata. Ipse enim perfectus est, nullus autem perfectus aliquo 30 eget et quod videtur corpori necessarium, sumet, si adfuerit: si non ad-fuerit, non eum istarum rerum franget inopia. Omnis namque sapiens fortis est, nullus autem fortis aliquid metuit. Non igitur metuit sapiens aut mortem corporis aut dolores, quibus pellendis vel vitandis vel diffe-rendis sunt necessaria ilia, quorum ei potest contingere inopia. Sed tamen 35 non desinit eis bene uti, si ipsa non desunt. Yerissima est enim ilia sententia: (Ter. Eun. IV 6) Nam tu quod vitare possis, stultum admittere est. Vitabit ergo mortem ac dolorem quantum potest et quantum decet, ne si minime vitaverit non ex eo miser sit quia haec aceidunt, sed quia vitare cum posset noluit: quod manifestum stultitiae signum est. Erit 10 ergo ista non vitans non earum rerum perpessione, sed stultitia miser. Si autem non valuerit evitare, cum id sedulo ac decenter egerit, non eum ista irruentia miserum facient. Etenim et ilia eiusdem Comici sententia non minus vera est: Quoniam non potest id fieri quod vis, id velis quod possit (Ter. Andr. II 1). Quomodo erit miser, cui nihil accidit 45 praeter voluntatem? Quia quod sibi videt non posse provenire, non potest velle. Habet enim rerum certissimarum voluntatem, id est ut 2 qui — animi om. libri opt. 152 DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 153 4. Sapiens foeatus est. 154 DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 5. Sapiens est dives, formosus, liber. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 155 aspectus vero impudens et cervix] alta frequensque motus supercilio-1 ram atque gressus lascivus et nullo] modo erubescens de malis ac pudens indicium estf animae turpissimae, quae occultas proprii vituperii figuras pin-git describitque evidenter in visibili corpore. | In quo vero dei oracula habitaverint sapientiae studio atque virtutis, etsi Silenum superaverit corporis deformitate, pulcherrimus est 10 necessario: bonum est enim ei proprio pudore venerabiliter conformari acceptationi videntium. 156 BE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 7. Sapiens res politicas et oeconomicas callet. 6. Sapiens res diyinas callet. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 157 158 DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 159 160 DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 8. Sapientes et sibi inyicem et ceteris prosunt. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 161 633 Seneca ep. 81, 8. non omnes grati sciunt debere beneficium — uni sapienti notum est, quanti res quaeque taxanda sit: nam ille, de quo loquebar modo, stultus, etiamsi bonae voluntatis est, aut minus quam debet aut tempore aut quo non debet loco reddit. ibid. 10. Sapiens omnia examinabit secum: quantum acceperit, a>30 quo, quando, ubi, quemadmodum. itaque negamus quemquam scire gratiam referre nisi sapientem: non magis quam beneficium dare quisquam scit nisi sapiens. ibid. 12. solus sapiens scit amare. solus sapiens amicus est. — — quod dicimus: Mem nisi in sapiente non esse. 35 634 Philo quaest. et solut. in Genesin IV 74 (p. 303 Aucher). Stu-diosus sapientiae cum nullo ex vanis ac vacuis [rebus], quamvis ex natura eognatus sit illis, cohabitat vel conversatur, sed longius ab illis est se-iunctus consilio; ita ut non navigationis socius nee comes in via nee concivis nee vitae consors neque coaemulator dicitur pro- 40 prie sapiens cum insipiente, eo quod principalis dux non concordat vel convenit in mente unius alteriusque. 635 Cicero de nat. deor. I 121. Quanto Stoici melius —. Censent autem sapientes sapientibus etiam ignotis esse amicos. Mhil 162 DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 163 164 DE SAPIEFTE ET INSIPIENTE. 10. Sapientem amaturum esse. Cf. n. 716 sq. 650 Stobaeus eel. II 115,1 W. Tbv ds eqmu cpaGLv ETtifiolty slvai cpiloTtodag dice nccXkog e^cpaivo^evov vscov wqccicov' dt? o %al SQootwbv sl^ 5 vai xbv Gocpbv %ccl 8Qcc6d'^6£6d'ai xobv a&SQccGtow, evyevwv ovroov %al svcpv&v. 651 Cicero de finibus III 68. Ne amores quidem sanctos a sapiente alienos esse arbitrantur. 652 Cicero Tusc. disp. IV 72. Stoici vero et sapientem ama-loturum esse dicunt et amorem ipsum conatum amicitiae faciendae ex pulchritudinis specie. 653 Cicero Tusculan. disput. IV 33, 70. Ad magistros virtues, philo-sophos veniamus: qui amorem negant stupri esse, et in eo litigant cum Epicuro, non multum, ut opinio mea fert, mentiente. Quis est enim iste 15 amor amicitiae? etc. § 11. Sapiens artes callet. 12. Insipientes insanos esse et impios. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 165 659 Seneca de benefieiis IV 27. Timidus dicitur aliquis, quia stul- 30 tus est: et hoc malos sequitur, quos indiscreta et nniversa vitia circum-stant; dicitur timidus proprie natura etiam ad inanes sonos pavidus. Stultus omnia vitia habet, sed non in omnia natura pronus est: alius in avaritiam, alius in luxuriam, alius in petulantiam inclinatur. Itaque errant illi, qui interrogant Stoicos: quid ergo? Achilles timidus est? -— — 35 Non hoc dicimus, sic omnia vitia esse in omnibus, quomodo in quibusdam singula eminent, sed malum ac stultum nullo vitio vac are. ne audacem quidem timoris absolvimus, ne prodigum quidem avaritia liberamus. 166 DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. DE SAPIENTE ET INSDPIENTE. 167 168 DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 14. Insipientes agrestes esse et exules. DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 169 170 DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 15. Insipientes non esse yerae rationis studiosos* DE SAPIENTE ET INSIPIENTE. 171 Ethica X. Vitae agendae praecepta i. e. De singulis mediis offlciis. 1. De quaestu. 2. De yita aulica. VITAE AGENDAS PRAECEPTA. 173 174 VITAE AGENDAE PRAECEPTA. 3. De vita civili. VITAE AGENDAE PEAECEPTA. 175 4. De yita scholastica. 176 VITAE AGENDAE PRAECEPTA. VITAE AGENDAE PRAECEPTA. 177 5. De victu simplici. 178 VITAE AGENDAE PRAECEPTA. VITAE AGENDAE PRAECEPTA. 179 180 VITAE AGENDAE PEAECEPTA. YlTAE AGENDAE PRAECEPTA. 181 7. De amicitia et gratia. 182 VITAE AGENDAE PRAECEPTA. 9. De educatione puerorum et eruditione. 8. De matrimonio et familia. VITAE AGENDAE PEAECEPTA. 183 184 VITAE AGENDAE PRAECEPTA. VITAE AGENDAE PRAECEPTA. 185 10. Cynica. 186 VITAE AGENDAE PRAECEPTA. 11. De rationali e vita excessu VITAE AGENDAE PRAECEPTA. 187 188 VITAE AGENDAS PRAECEPTA. VITAE AGENDAE PEAECEPTA. 189 190 VITAE AGENDAE PRAECEPTA. VITAE AGENDAE PRAECEPTA. 191 Appendix L Fragmenta Chrysippi, quae ad explicationem carminum Homericorum pertinent. APPENDIX I. 193 Appendix II. Fragmenta Chrysippi ad singulos lilbros relata. (Hic ea inserui, quae ad rationem doctrinae nihil facere viderentur.) FRAGMENTA CHRYSIPPI AD SINGULOS LIBROS RELATA. 195 196 appendix n. FRAGMENTA CHRYSIPPI AD SINGULOS LIBROS RELATA. 197 198 appendix n. FRAGMENTA CHRYSIPPI AD SINGULOS LIBROS RELATA. 199 200 appendix II. FRAGMENTA CHRYSIPPJ AD SINGULOS LIBROS RELATA. 201 202 APPENDIX II. FRAGMENTA CHEYSIPPI AD SINGULOS LIBROS RELATA. 203 204 appendix n. FRAGMENTA CHRYSIPPI AD SINGULOS LIBROS RELATA. 205 CHPYSIPPI DISCIPULI ET SUCCESSORES. I. ZENO TARSENSIS. V. ARCHEDEMUS TARSENSIS. II. DIOGENES BABYLONIUS. VI. BOETHUS SIDONIUS. HI. ANTIPATER TARSENSIS. VII. APPENDIX STOICORUM IN- SOSIGENES, ANTIPATRI CERTAE AETATIS FRAG- DISCIPULUS. MENTA CONTINENS: BASI- IV. APOLLODORUS. LIDES, EUDROMUS, CRINIS. I. Zeno Tarsensis. 1 Eusebius praep. evang. XV 13,8 (p. 816 c). Kqdxrixog 8s sys-vsxo Zijvcov 6 KitLSvg, 6 trig x&v UtGolK&v (piXo<56(pwv ccigspscog uaxatixdg v \iaXXov iv t& 20 0%okatftt,%

. II. DIOGENES BABYLONIUS. 211 7tccQcciTq66[ievoL rov drjpov ta>v 'A%"Y\vai(av, tjv sqijiiyjv wcpXov 'SIqcj-TtL&v [lev Sico^dvtcov^ Ulkvcjvlcov ds KaTcaljr}(pi6a[isvG)V) rC[irj[ia taXdv-twv JtevTccuoGicjv s%ovtiav. ev%"bg ovv oi (piXoXoyditatoi tcbv vsa-vitixav £7tl wbg avdQccg isvto %al <3vvri<3av cc%qo6^£vol %ccl A{%,rival)\og% AitoXX68m{^og 2J£X£v)\%£v(g) kith T(iyQiog' B6rj)\&og 2JiS6(viog..... Diogenes Laert. VII 29. Zrjvodotog 6 UrGjCKog, dioyivovg \x,u-%"ri%Y[g (epigramma fecit in Zenonem Citiensem). 35 Ps. Scymnus v. 10 t&v 'AttMrnv tig yvrjGLav %£ (piXoXoycov, yeyovhg axovtirrig /lioyivovg %ov Excq'C%ov, 19 et seclusit Batter. 22 Stoico secludit Halmius. 30 Enumeratio disci-puloruin Diogenis Babylonii. 37 Apollodorum Atheniensem grammaticum in-tellegi certum est. U* 212 H. DIOGENES BABYLONIUS. 6vvs6%oXaKcbg dh %oXvv AqiGtuqig) %qovov 6vv8T(x%cct ccTtb tr\g TQC3lK7Jg ccXcotfewg %QOvoyQa(pCav <5toL%ov6ccv a%Qi tov vvv %qovov. 12 Ind. Stoic. Here. col. LII. &v\yatQog viog' iyevsro \ dh (%)al ^AQ£Q7tayixr{g \ ovtog' ATtoXXcovcdfjg \ E^vQvalog' X^p^s^ipg) | AXe- £>avdQ£i>g trig agog \ Alyv7c(tov)' Atoviidtog \ KvQfjvalog. ovt(og dh) | ^al y£G)(^e)rQ7]g (J]v a)\Qi6tog^ 6 ocal avx(i)y(f)utyag) \ ArjtirjtQiw tp • (Q7f)\toQt tm 7t(()bg tovg yscorerQag yQatfccvtc?) 13 Cicero Acad. Pr. II 98. Cum aliquid hums modi inciderat, io sic ludere Carneades solebat: „si recte condusi, teneo; sin vitiose, mi- nam Diogenes reddet." Ab eo enim Stoico dialecticam didicerat; haec autem merces erat dialecticorum. 14 Cicero de fin. II 24. Nee ille qui Diogenem Stoicum adu-lescenSj post autem Panaetium audierat Laelius. 15 15 Cicero de fin. I 6. Quid enim est a Ghrysippo praetermissum in Stoicis? Legimus tamen Diogenem, Antipatrum. Fragment a. 16 Diog. Laert. VII 39. Tqc^isqtI cpatiiv alvau tbv %ata (ptXo-6ocptav Xoyov slvav yccQ avtov to pav ti cpvdMdv, to dh rfti^v, to 20 dh Xoyixov. ovtco dh rtgebtog dislXs Ztfv&v 6 Kitihig" — — %al AioyBvrjg 6 BccfivXcbviog. I. Logica. 17 Diocles Magnes apud Diog. Laert. VII 55. s6tt dh (pcovrj arjQ 7C£7tXriy^Bvog f\ to i'diov ai6&y\tbv aKOTJg^ &g cprjtii, AioyivY\g 6 Buzz fivXcoviog iv tfj %bqv x^g epeovrig t8%vrj. (xaiy t,c&ov [iev ititi cpwvrj drjQ i)ttb OQ{if}g TCB^tXTjy^ievog^ ccv&qcotcov ds etitiv svaQ&Qog xccl uitb diuvotag izTts^Jto^ievrj, cc—Ttqccypci 6vvtantbv iteqi tvvog r\ tivobv, Sg ol Ttsql sA7tol%6do)QOV cpccoiv. 214 H. DIOGENES BABYLONIUS. dvvSsd^iog Ss sdti [isoog Xoyov aittcotov^ dvvSovv ta {isoy tov X6yov. ao&oov Ss sdu 6toi%slov Xoyov Ttt&twov, Sloqv^ov ta ysvrj tmv ovo^idtcov %al tovg aoi^^o^g' olov „6, ^, to, o£, at, td". 5 23 Diocles Magnes apud Diog. Laert. VII 62. dpyifioXia 8 s idti Xs$ig Svo ri xccl itXsiova itqayyiata drj^auvovda Xsmix&g %al %v-oCcog %ccl nata to avtb s&og, &G& upcc xivd ftXsiova s%8s%ad$ai %atd tr\v avtijv Xs%iv, olov „avXrjtQig TtSTttcoKs"" SrjXovtat, ydo 6V avtY\g to (ihv toiovtov „ol%tcc tolg Ttsjtt&xs") to 8s toiovtov „avXrjtoia 10 JtSTttCOKs". 24 Diocles Magnes apud Diog. Laert. VII 59. ceo steel 8s X6-yov sldl itsvts. sXXrjvid^iog^ dayrivsia, tivvtopLia, itositov, KatadKSvtf. sXXrjVi6{ibg [isv ohv sdti cpoddig aSidittcotog sv tfj ts%vi%fi %al {iij sixaia Gvvrfosia. 15 datpiqvsia 8s sdti Xs%ig yvcooitiag Ttaoidtada to voovpsvov. dvvto^iia Ss sdti Xs%ig avtd ta dvayuata 7tsois%ovda rtobg Srj-Xcodiv tov Ttodypatog. TtQSTCov 8s sdti Xs$ig ohtsia tip itody^ati. Katadxsvrj Ss sdti Xs%ig snascpsvyvia tbv iSi(Dtid[i6v. 20 6 8s ($aofiaQid[i6g, s% tcbv namcov, Xs%ig sdti rtaoa to sd'og tcbv svSoKL[iovvtG)v ^EXXrfvcov. doXoi%id{ibg Ss sdti Xoyog d%ataXXi]X(og dvvTstay^isvog. 25 Diocles Magnes apud Diog. Laert. VII 60. ysvog Ss sdti 7tXsi6vcov %a\ avatpaiostcov ivvorj^idtcov dvXXrj^ig^ olov „£g5oi/4, tovto 25 ycco itsoisiXrjtps ta %ata {isoog t,v Kaxa xt)v KscpaXr)v 6 i7tidicciQSCig B vTtodictiQEGis, v et 0 in litura P3. || sv itavrl (pro iitl) B. 9 ngivsig B. 12 Cf. Vol. II p. 68,14. 13 cvvsotag (vel -tig) BP. 14 d dice B. 36 6 Xoyog 0, 6 om. MAB. 216 II. DIOGENES BABYLONIUS. toitcov ixits^itstai ^ alld cpavsgcbg ix tcov xdtco&sv {iccllov. ix-q)avrjg yovv i6ti 8ia tf\g aovrjQiag 8is%iov6a. xal 6 loyog aoa ovx ix tr\g n£svtoi xal 6 tov Aioysvovg loyog, s^inaliv r] xatd tbv tov Ztfvcovog sig [ifjxog Qfjdscov ixtsta^iivog, &6ts ixsivco [isv illsiTtsiv tiva tcov dvayxaicov d^Ko^idtcov, Ttlsovd^siv 8s tovtcp. 30 Galen de H. et Plat. dogm. II 8'(110) p. 246 Mil. oJ^ow 15 ovts tovtcov tcov loycov l6%vobg ovSsig, ov& otav 6 /iloysvrig si%r\* „o aocotov too(pr)g xal itvsv^atog d^vstai, iv tovtcp vitdg%si to rjye- liovixov, o 8s TtQcotov tQocpr\g xal Tcvsv^atog agistai, i\ xagdla."------- ibid. Katd tbv avtbv 8s tooaov xal iavtov tolg loyoig i%Q^-6ato. „To', cprfii, xlvovv tbv dv&Qcortov tag xatd TCQoaiQSdiv xivr]6sig 20 ijjv%i,xri tig ititiv dvaftvyiiaGig, ita6a 8s dva$v\k,ia6ig ix trjg tgocpyjg dvdystai, &6ts to xivovv Ttgcotov tag xatd 7tQoaigs6iv xivrjtisig xal to tQStpov rtfiag dvdyxrj sv xal tavtbv slvai^ otav tavta 6 /lio-ysvrjg yqacpri, Ttsol [isv tov tr\v ovtfiav slvav tfjg tyvftrjg dva$v\juia6iv, sit ovv ix tootprjg sit ix itvsvyiatog, ovSsv sv ys tcp itaqovti cptftioyisv 25 d[i(pi6fir}TSLV) iva {ly ta itdvta lvitco\x,sv tbv avSga etc. paulo post: Kal avtbg ijtilav^avo^isvog tcov oixsicov 8oy{idtG)v al[id cprjtiiv slvai tr\v ipv%riv, cog 'E^7ts8oxlrig xal Kgitiag vrtslafiov. si 8s ys sTtoito Klsdvftsi xal X^v^iititm xat Zrjvwvi, tQscps6d,ai [isv i§ aipatog cprjtfatii tr\v tyvyv\v^ ov&iav 8' avtrjg vitdoyjeiv to Ttvsv^ia^ so Jtcbg sti tavtbv s6tai to tgscpov xal to xivovv, sfasg toscpsi psv to alpa, xivsl 8s to Ttvsvpa; 31 Aetius I 7,17 (DG p. 302M5). ^loysvrjg xal Klsdv&rjg xal Olvo7Ci8rjg tijv tov xotf(iov i\)v%f\v (scil. ftsbv drtscprjvavto). 32 Sextus adv. math. IX 133. Zrjvcov 8s xal to^O'Dtoi/ riQOJta 35 loyov „tovg ftsovg svloycog av tig ti^iwrj' tovg 8s ^itj ovtag ovx dv tig svloycog (tiybcoriy* sioiv aQa &soiu. cp loyco tivsg itaQa^dllovtsg cpatii' ^tovg 6ocpovg dv tig svloycog ti^icprj' tovg 8s {irj ovtag ovx av tig svloycog ti\Lcpr\' sldlv aQa 6ocpoi.u otcsq ovx r\os6xs tolg cctco ti\g £ioag, [is%Qi tov vvv dvsvQstov ovxog tov xat avtovg Goyov. 2 itupccvrjg CM i\i{pavr\g AB. 8 ^90^95 MA, ^0793 G. 19 %ivovv (tcqw-tovy Miiller. 29 cpricccvtog ABP, cpricavzi Miiller. 36 ti{icpr\ add. Fabricius. II. DIOGENES BABYLONIUS. 217 ditavxmv 8 s TCQog xr\v ita§a$oX;Y\v A loysviqg 6 BafivXcbviog xb 8sv-xsqov cpritii, Xfi^a xov Zrjvavog Xoyov xoiovxov sivai xfj 8vvd[isi „xovg 8s [iri ascpvxozag slvai ovx av xig svXoyoog xi{Mprj." xoiovxov ydg Xa^avo^isvov 8tjXov fog itscpvxatiiv sivai dsoL si ds tovto., xal sl&lv ydr}. si ydo liitvfe itoxs ^6av^ xal vvv si6iv, cidJtSQ si dxo^ioi 5 i\ ddidcpoga. dya&d {ihv ovv at aQsral %ccl 15 td iLE%s%ovtu ato&V) %ct%d dh KUKiai Kal td {ist£%ovtcc xccxtccg, ddtd-cpoQa dh td {ieta%v tovtwv, jrAofrrog, vyieia, £oo^9 ftdvatog, ^dov^ rtovog" Tto&sv oidag; ^EXXdvinog Xiysi iv tolg JllyvTtticcKolg." tC ya$ diacpSQSt tovto Biitslv rj oti Aioyivr\g iv tfj ri&infi i) XqvGvji-Ttog rj Kkedv&rjg. Cf. II 9, 15. 20 40 Cicero de finibus III 33. Bonum autem — etiam definitione explicatur. Sed eorum definitiones paulum oppido inter se differunt et tamen eodem spectant Ego assentior Diogeni, qui bonum definierit id, quod esset natura absolutum. Id autem sequens illud etiam quod prodesset (ebcpikrjtia enim sic appettemus) motum aut statum esse dixit 25 e natura absoluto. 41 Cicero de finibus III 49. Divitias autem Diogenes censet non earn modo vim habere, ut quasi duces sint ad voluptatem et ad valetudinem bonam, sed etiam uti ea contineant; non idem facere eas in virtute neque in ceteris artibus, ad quas esse dux pecunia potest, con- 30 tinere autem non potest; itaque si voluptas aut si bona valekido sit in bonis, divitias quoque in bonis esse ponendas, at si sapientia bonum sit, non sequi ut etiam divitias bonum esse dicamus. Neque ab ulla re, quae non sit in bonis, id quod sit in bonis contineri potest, ob eamque causam, quia cognitiones comprehensionesque rerum, e quibus efficiuntur 35 artes, appetitionem movent, cum divitiae non sint in bonis, nulla ars divitiis contineri potest. 50. Quod si de artibus concedamus, virtutis tamen non sit eadem ratio, propter ea quod haec plurimae commentatio-nis et exercitationis indigeat, quod idem in artibus non sit, et quod vir- 25 absoluta libri, corr. Bremius. 28 uti ea Baiter, ut in ea AB. II. DIOGENES BABYLONIUS. 219 tus stabilitatem, firmitatem, constantiam totius vitae compledatur, nee haee eadem in artibus esse videamus. 42 Cicero de finibus III 57. Be bona cmtem fama (quam enim appellant evdo&av, aptius est bonam famam hoc loco appellare quam gloriam) Chrysippus quidem et Diogenes detracta utilitate ne digitum 5 quidem eius causa porrigendum esse dicebant. 43 Epiphanius adv. haeres. Ill 40 (DGr p. 593,5). AioyevY\g 6 BafivXfoviog eXeye xd tivpTtavxcc GvvltixaG&ai i% rjdovfjg. 44 Stobaeus eel. II 75, 11 W. xb de xeXog 6 iiev Zr\vmv ovxcag ditedaxe „xb o^ioXoyov^ievcog ^v" — — ol de fierce xovxov itgoG- io diccQ&QOVvrsg ovxoog i^itpeQOv — — Aioyevrjg de „evXoyi<5xelv iv xfj xmv %axd cpvtitv inXoyfj %ccl ditenXoy^ 45 Diog. Laert. VII 88 (anteeessit Zenonis; Cleanthis, Chrysippi de fine bonorum explicatio). 6 \iev ovv Aioyevrjg xeXog (prjtil qtj-xebg xb evXoyi6xelv iv xfj xebv %axd tpriGuv i%Xoyf\. 15 46 Clemens Alex. ' Stromat. II 21 p. 179 Sylb., I p. 497 Pott. <(zJ(,oysvrig de 6 BafivXfovtog to xeXogy iv x

5 (pr\(5C^ xatcu- H. DIOGENES BABYLONIUS, 221 6%ivag xb yivog\ itdvxa y&Q avdXcotis xd utatQ&a slg aticoxiav xal [ista xavxa ixoXdxevs xbv STtl trjg Movvi%Cag' icp' d> TtdXvv vfib itdv-xcjv STtEQQaTtt&To. iTtidotiscov 8i otoxs ytvofiivcov Ttaoslftfov xal atixbg alg vfjv ixxX^iav ecprj cijti8id(D[iL xayco\ xal oi 'A&vjvaioi, biio&vyia-Sbv dve($6rj6av celg dxoXatitav'. %\v §' 6 &coxog xal cpiXoTtdxrjg. vi~ 5 WYfiwvxog yovv avzov iititoig IJava^vaia &g 6 itaxriQ ei6xia xovg ixatQOvg^ GvvEX&ovvmv slg to SsItcvov Xa^iTtQd [iav ^v rj TCagaGxevri xal xolg efatovGi rtQoGecpeQOvxo itodovirtxriQsg otWu 6V aQCj^dxmv. ovg Idcov 6 rtaxrjQ xaXetiag xbv (frmnov cov TCavGsig, sxprj^ xbv ixaiQov diatp&siQOvrd (jov xijv vlxrjv'; 10 53 Athenaeus XII 526 c. SsoTto^iTCog 89 iv TCsvtsxaiSsx/Kxrj rl6xo-qlcqv %Movg cprjOlv dvSqag avva>v (scil. xcjv KoXocpwvCcov) dlovgyelg tpoQovvtag 6xoXdg dtixvitoXstv 0 8\\ xal fia6t,Xsv6iv Grtdviov xox %\v xal rt£Qi67tovdatfxov. l6o6xa6iog yaQ i]v tj rtOQcpv'Qcc agog aqyvQOv i^sxa^o^svYj. xovyccoovv 8 id xr\v xoiavxrjv dymyrp) iv xvoavviSi xal 15 Gxdtietii f6v6[isvoL avxfj TtaxQtSi SLecp&dQrjGav. xavxd sl'Qrjxev 7t£ol avxwv xal AioyivY\g 6 BaftvXmvtog iv x

£Lg KQitiuccg itoieiv vTtb dh tr\g yqacpi%r\g tijv otyiv didd<5Ke<5&ai uaXcog kqIvsiv otoXkec tcbv oQUtcbv trig de iiovtiMrjg to {ihv avayaaiov i\(ttov) tovtcov £%£iv (doxov-6rjg) etc. 10 58 Philodemus de musica p. 8 Kemke (refert Diogenis Baby- lonii de musica opiniones). tec %atc\ tccg ofayecg) nccl tec n(e)&' (rj)do-vf^g %al (lv)7trjg ivtvy(%dvovta noivfog^ e)neidr\ tcbv olnei&v d(tad,£6)£(X)v ov% e^cofrev c&X e(v rj){ilv hr%o^i£v tccg ait tag' (t&v) de uoivmv elvai ti %al (trjv) [lovGiWYJv itdvtag yccQ "EXXrjvdg t£ %al (SccQf5&Q0v(g ai>)tfj 15 IQTlG&Ul %ul KCCtCC (Tta)6UV, G)g £l7t£LV, lY\kl%iuV (^Srj) yCCQ 7CQ0 tOV loyutiiibv £{%£iv) %a\ GiveGiv dm£<3$a(i vy\v) [iov6i%rjv dvvapiv (%ai-8i%rig) ^6tivog (ovv ipv%r\g) etc. 59 Philodemus de musica p. 9 Kemke. vo^iov &£(i)6iv, 7tti(v-tag) avtfj %Qri<5(&a)i %a\ \m\(d£v)a (%aiv)oto[i£iv, tijv dh v(vv £7U7t)o- 20 X(d)£ovtiav did$£<5iv d% (avvfjg) ucpeGtrjKevcci,. %(al tovg) dei&vQap-fiiKOvg dh tQ07t(o)vg el' tig 6vy%qlvai^ tov te natd Tlivdaqov ocul tbv Kcctcc QM^evov, {teydXrjv evQe&tfGeci&aL trjv diacpOQccv toov iiucpcuvo* [levcov ri&cbv, tbv d' avtbv elvai Xoyov otccl tceqI tmv ccXXcov tQOTtmv (botoi)e3V dr( tivmv. v. 20 %QG)^ec, 25 60 Philodemus de musica p. 10 Kemke. -xqovov, %ataQ%a{i8(vejv) tcbv Mavtvvecov te %al Aa(%e)dai\Lovicov (otccl IIeX)Xa(vE)cov' JtciQcc tovtoig yccq xcc(l vtQ)(btoig xcel iidXitita vqv chtQi$£<5tdvY\v e7ti^e(Xetav) y£V£6ftcci t(bv toi(otitQov) £7at7}d£v^idtc3v (%al trig) dXXrjg yLovGin^g. ibidem. totavtrjg d' ovv (yevo^jevrjg ccycoyrig otal (6vva)%'QOitio- 30 fceV^g 7tok(Xrig %)ccl yevvalccg 6rtov(drig ovt)mg &dt£ %al oht£i,(G)d'f}vcc)C te xcel atyuti&cci .... £cog tijv toiuritrjv (ayaoyil\)v^ oim&ti natalditei X&qccv tolg £vccvticQ$£<$)6iv\> ov% vrtttQ&iv to 7tccQad£$6[ievov (eve)na twv i&inv te (%ccl &e)[idta)v etc. 61 Philodemus de musica p. 11 Kemke. 6v(vG)iioloy)'Yi%£vai ei,g) iitl 8\ xcbv dnocbv oi>8' stixiv olcog Siacpood xig, alia itatiai xag b^iotag x&v b{i(oi)(ov 20 {islibv &vri(ltfili)siQ Ttotovvxat %a\ xag ySovag 7taoaotlri6Covg aitolaji-fidvovGiV) &6X8 kuX xr\g £va(j))iioviov %at xx\g %Qy(stv). a Ss Xsysi rtobg |.........ccG&cci zCvrjtiiv \\ (sv) dXXco xdaco xaxo^opsd'a. 64 Philodemus de musiea p. 12 Kemke. sv ds xco xqixco [icc-25 kq6xequ {ihv sIqtjks %a\ \1dX16xa itegQ, x)r\g Ttgbg xb Saipoviov povGi- nr)g, ovk dTtodsMXMcog dXX' IdxoQixcbg %al s%rjyrixi%r[v ScSop 7tgbg dxo- 20 Xa6ia(v) xal (dt)a%iav ($)ax%svov6a(v), cov V7t0(ivtf6c(> Ttov Ttoo/iaivcav. 68 Philodemus de musica p. 15 Kemke. ta \iavtsv6yisva tcbv oixsCcw avwftsv (s%svv) (pvtisi tb peXog x(ivr}tixo)v ti xal TtagaGta-(tixb)v Ttqbg tag itQa%sig^ (xal ^spv&svdfyal y 9Og((psa &iX%)ai tag Ttstgag, x(ivslv Ss o)vx sxsl(v)ag ccXXd (tovg ito)vovvtag TtaQiGta^&ai' 25 S)ib xal IItoXs{iaZov (xsX)sv6ai totg aSvvatov(6iv) xa&sXxv6a(i) xs-Xsv(6pa 7t)godavXstv 'l0^vC(av)* Idem lib. IV p. 70. vvv) Ss ({i)staf$ag Xsyoo Sv6(ti ta>v a)vv-rjyfisvcjv vjtb dio(ysvo)v(g tb av)cod,sv (d)sl (to) [isXog s%siv ti xivy\-ti(xbv xal %)a(o)a6tatixbv #p(6)s (tag itQcc^stg^ (s)i psv vvtb tyj(g so 7CQOv)o(ag sl^y^ai yr\(pi t)ovt(ov) %oc(qC)v^ otix s(v)xa(tQOV e0nv) s%sta%siv^ si S\ Sg tb vtvg q)v(<5)st, xavtitixbv tcp cpvtfuv s^siv xav6ti-xy\v rto(o)6ayo(()sv)o{isv, ovtco xa(l tb) {isXog a%iol, (v)a(l) p(a) 4ta [i(s)ya tysi!)8sta(i.--------------7tQog 8' ovv trjv v7to(vo)tav ty\v oxiro) xcocpriv (e)oixev sitsG'Jta'Gftai tb Totg sXa(y)vov6iv sv talg vavtilv xal 35 tolg &SQl%ov6t,v itdXav xal tbv olvov i^ya^o^ievocg xal TtoXXolg aXXoig tcbv S7ti%o(y)a 6vvt(s)Xovv(t)(Dv SQya t&v dgyccvcov tivk 7taQa(t)s)v(y)-vtisiv o xal HtoXs\xalo(v) oi)(t)og yQ&tpsi %s%oiv\xsvai to(lg) xaMX-xov6lv.---------— (x)cc(v) tbv 'Ogcpea (fiij 8)ia (t)ij(v i%o)%ijv tf{g 10 desideratur %ul xmv pro tovtcov. 23 y' scripsi, x' pap. 30 dtoc- voicc§ Kemke. DE MUSICA. 227 i^(^)sX(sCag v7t)ax(ov)(X)^sv (isfivd'fyvGd'Qu) xcc(l) tov(g X)tft(o)vg xccl {tec 8sv8)qcc &(£X)ysiv, obg xccl v(yv fftietg) elco&cctisv vits(Q)fio(Xixmg) Xsysiv, ccXXcc tolg tQirjQcc^Xuig, &6%sq 6 Ht&'Cxog, ccvcc(l6y)wg (J)(p{s)6tcbta TtoLcbpev (ofyxoSopoig, 8icc tavta (p^o^isvj (ov 8i)d tec toiitov XrtfpifciJicfyta. 5 69 Philodemus de musica p. 15 ed. Kemke. (ov) pdvov 8 s tag ipiv%ttg (8iccti&)svcci Ttcog^ ccXXcc xccl (tec 6(b^i)cctcc. itcudbg yovv cc(i>X)~ ovvtog (x)m ti psXog [iov6ixbv (StaTtSQaivovtog) to %q6^^(%ov etc. Idem lib. IV p. 72. %&qisv 8(h) r(6) [iij [iov(ov) tpdvai (t)ecg tyv%dg 8Land,e(v)av itag ro fieXog gallic} xccl td {icc xccl Sis&rjxs ntcjg, si ^ivj {isXog i(p)tlv 6 6%rjfiatL6^6g. 70 Pliilodenius de musica lib. IV p. 73 Kemke. to 8s tbv £g>-(yQ)d(pov sititvyjslv trjg 6(fio)i6trjTog^ oV rfisv 6 x(i)d,ccQC3(8)6g ^ vtco 20 psv tov [isXovg tijv sititv%iccv . sX . 1 ito^slv, ecXXbc Tij(s tyv%)y}g avtrj s(6)tl [iccXXov fJ7t(s)o rj (t)co(v x)ad,sXx6vtcov' l6%vv ydo i^i(pa(iv)si stQ06BtX7jq)6tag^ otcsq s6tlv 0Gj(^i)atix6v' <3©V h%$t\v svr}XX(cc)%svcci xccl Slcc [i(s)v tov £(co)y()cc(pov to ti\v i\>v%v\v (x)iv(Bi)6%,a(i) 7tqo6$i$o%siv, 8id 8s tcb(v) xcc&sXxovtcov to xccl (td) aoj^iatcc. ccXXoog 8' iitsttftrjesv 25 av tig v(7t)sQrj86(Dg^ tC trjg (p8r\g 6(v){i(iccXXo[isvr}g o^oi(p)v gyQccipsv, d(8)vvcctwv TtQdtSQov' ov yecq 8rj xcel ts%vixG)tBQOvg (ys %)oislv to (ps)Xog s(y)6\ki(ps)v, fj [iccxccg 10(g) %v (t)rig 6(yv)s6scog. 71 Philodemus de musica lib. IV p. 74 Kemke. 6 8' Bitcc(y)si tolg (&)cc\)(yi)a6iv tovtoig ccXXcc tsoectcc, xivrjtixbv Xsy(cov) [icc(XX)ov 30 slvai trjg (X)oyi(6ti)x7Jg (8iccv)oi'ccg (to a86[isvov r[ to tyiXbv 7torj)^ia' XaX tO \10V0V......TO TOV KQ£%OV 7t6ri^iOC XCClttSQ OVX OV CCVCCQlHOOtOV vtoXv GSftvotSQOv i(X)otioq)((p piy) &v 'oveuSog (eHr})* £jt(sl..... x)al (iavti(x7]\ vab tmv Utcoiixcbv a%iov{i)sv(rf) tiling, %a\ \£)\)Qia aX{Xa) t{pv) iiYjdbv a(ya)$bv 7ta(Qa)6K(eva)^6vtcov^ (e)via 8e (kcc)1 itaync6v{ri)oa (itQ)oeXr}(Xe)y[ieva m(i (pcXo)do(p(a (ji)fi ti^ico^eva'?? omitto tres versus. tov)vavtl{ov 8)e &g 7tXeidtij(g) tj {^io)v6lh^ ^b%ql 15 tmv <3Vu,7to(6i)(Dv itoofiaivovda. tcp 8(e) zal [taivopsvovg del to(v)g TtoXXovg vo{iL%ovt(i) seal %avteXfog ovk e%e6%i eitl ta(g) noldeig xarcc-(pe'vyeiv avtwv, tolg 8h zataq>ev(yov0t)v ovShv tfttov avtijv aTtoSoni-tiadteov, tijv tiovdtmjV) (8)ia ti\v (t)atv vtit(eQ)ov (cc)^iX(ei)av. p. 76,25. to yaQ Xe(Xe%&ai cc7t)b Movd(cbv) \iov6i{%'y\v, alg) 20 itcc0a(v 7t)ui8ei(ctv seal te%va)g odag a(va)cpSQov<5LV (post duos versus:) xal {%)adiv avayn{aia)v elvaii X)afteiv etc. 73 Philodemus de musica lib. IV p. 76 Kemke. noi^trnv tt (3ao(3 . .. at ftvpov &p(jl£)v'vovta nal „v £(Q)6ta>v ($aS£- 5 £(co)jii£i/. %o(ptov) {ihv 8ij to xaxov xal {j^e)ydXov trjg iocotox^g) OQS%(8G))g ovtfrjg) ijv ye (d)i) voov6t(v ol fyavsXXqvsg, do£VY\v (io)m-tixr\v dvav vo{ii(£si)v (xatay)sXa6tov ov {iST^ofycog' s%(syit a{> to Soxslv [isX(yj 6v)vsQyslv itgbg (o)Qd,Y}(v) dv(a6)to(o)0Q[i7Jg slg (dta%ia)v xal dxoXaGiav (quae secuntur, nondum recte suppleta sunt). 15 76 Philodemus de musica lib. IV eol. XIII p. 79 Kemke. agog 8s tovtoig fog......| Srjg ph(v sljxotcog £i\nt£OC..........av . . . . eXsv&SQ^ . ,)vo{i.... I it£Did7tt£i(v s)o(ota I ftotiXstai xa(l) Tiii6fts(ov) \ S(v£)xa tcbv col. XIV. evysvftv 7tQ£3t(bdri) td 8' staigcbv^ ovx satvv cpvelst xal 20 (lij xatd Scatd^etg xevdg* ovS' ovtog vitoS£iy(ia(t)a xaQsd"Y]X£ totoi5-rcoV) aXXd 8iavori^dtmv* p6v(o)v (Si) cpauxtbg 6v{L7taQ(£)6vQ£ x«l ro (i(s)Xog. ovSl tovg viovg tolg iiiX£6i diacpfo^QOvtag naQsSsi&v tbv "Ifivxov 3ml tbv 'AvaxQiovta jcal tovg bpoiovg, dXXd tolg Siavo^aev xal ydo a7C£Q 2aif\((pfo) hv6\jbat sX£y£, tovtoig £%Qvvtt£v, si!x£(> (cfyQa* 25 [ieX(og 8* d)x6Xovd,ov 8v TtoidtrjtL cpmvrjg . . t.. . ov 8\)vat s(l)vai ........8(v)d ((i£)Xm(v) 6[ioLG)(g) d(X)X' 6voybdt(x)(v) xal 8t,avorjti(dy tmv &Q86xs6ftai xal tovg SQCo(^i)svov(g\ si ftsXovGiv^ 6^ioXo(y)ij6o}i£v^ tbv 8' 9Agtcftog)(d)v(riv) tovg dq%alovg a7to ^vittsto^ [iyj tsXicog tysvdsti&ut,, xa&ditSQ ovSs Mivuvdoov 7to(v)rjQ(bv) v7t8Miuv[iu 7toXXo(l)g avt^v Xsyovta tm didovai tivkg atpoQiadg. Idem p. 16. d)XX9 i\ p(ov6iKr\ 8v)vatr^ (itixiv 7caQayLv&ai6%'(u) t&g iv s(q(qzi dv6rtQa&ag. paulo post Menandri versus videtur afferri. 15 78 Philodemus de musica p. 16 Kemke. (tc5) ds to ii(sXog tivti)- fialleipffyai 7tob(g tijv io(Dti)xriv dosvYjv (Xsysi Ttootirfixovtwg xal \iia(y xebv Mov)6(ov 'Eoath ((bvofido'd'ai). Idem lib. IV p. 81. rj [isvtoi y* 'Electa) fytw Ttwg to 6v(ti)(laXe- 6&a(i) tijv I8img (x)ccXov{1£vyjv fi(ov6)ixrjv vtobg tv\v iQ(Dt(i)xrjv uqs-20 ti\v i(o)Qtfd"yi 8rjXo(y6a) ^i(a)XXov § vtjv TtOYjtixijv 7] jisXtiov s(ti ti\v) q?i(Xo)o^o(piav' {a)itavta y&Q 8y\ rcclg (M)oi5€>cci,g dvated"r}tur xal t(6 ........)av vitofidXXsiv^ «(AA' o)i (t)6 8icc{id%£0'v. ov% 6{io(X)oyrj6(D v yb)ov0iKG)v 7taQa6Ksv(a£)s0&ai ^cqo68s%6^svo^ xb it(6)ixiXov xal TtXslov vit(b x)cbv 6v\MtXsxo\i£V(ov y(ivs)6d,ai ytftiopsvr? qv% v{%o) tqg {lovtiMrjg a(yxYJg etc. 81 Philodemus de musica p. 17 Kemke. ($v%d)yo3yiav i8ia ... 20 xa . cpa&cci naga xolg [isXoTCoioig^ otfot (%Q)rj6ifiGjg 7ts(pLXofiov6^(x)a6iv' [irj yaq xaxwg s7ti6rj([i)aivs6d,aL XapaiXsovxa xoiovxov xi xovg xco^ii-xovg (ai)vixxs6&ai asol xwv riC|a>u, ttQoGvjyoQLCCig [iiv %Q-Xoyrj6o[isv &6t ov8h Ttgbg (cp)iXCav. — — ov8' dvsCrjdi, 8 s ta(vt)a Kal &(piX(u)QOi) ta 8s 6v^itS7tXsy(^i)iva avtotg 8cavo^a(ta. — — 5 p. 85. ov ^(v) dX(X)d (xav) dvifj xal (i)Xaoovg 7t(ot)fj^ xa&d7t(sQ) dit6Xav6(ig it)o(tcbv) ts (xal) fiQcotcbv xa(l %a6a rjSov)^ (pvXCag xal 6{io(votag ov)x av altia (8i8)o(t[isv slvai) 0(4)8)1 rcciity fioV(oi>)5 [i(r} - vit a)XX(ov xata (t)dg i(X)aQ(6)t^(tag) iftiag fid(Xt)6ta yivs6&(a)i, 8(C)aXvtixovg. io 83 Philodemus de musica lib. IV p. 85 Kemke. Aax(s8)aiiioviovg 8h rolg dSiavorjtoig ov itoodii[i(s%)a tiaotvoovvtag, on xal itv(%)6-iqr\6tov £6%ov ^sta7t(s)^(a)dd,at ®aXrjtav [xal rt(aQ)a(y)svo[isvov trig 8i%o(voC)ag (sX)rj%av' si 8% {iaQ(tVQo)v6(tv)) aXXo(vg) \jlovov s%7t(ovto) tolg itsitXaxoGi (t)aQ(%ala) xal iiovdixolg* dXXo(t ydg) dvtiXiyov(d)iv^ is (avtbv Ssl^avtsg) dX(a)£ovsv6{isvov oV dvafti[iatog, siitsg avs&rjKSv ovtoog iitiyqdtyag, cbg (o)vtot Xiyovdiv. Idem p. 18 vs. 23 AaxsSaipo vs. 25 xal Xoip, unde pestilentiae quo que a Thaleta sanatae mentionem fecisse Diogenem Babylonium, coll. Plut. de mug. 42 p. 1046 c, colligit Kemke. 20 84 Philodemus de musica p. 18 Kemke. xal TiQ7tav8(oog xatd \iav)tslov .... (iv tot)g fpiXitstoig a(8)co(v trjg taq)a%r\g sitavds tovg (Aaxs8aiiiovio)vg. Idem lib. IV p. 85. ov itsiftoiLsfta (6') ovds t& TsQitavSoov x(a)td pavtsCav xsxXvfiftai #p(o)g xatditavdvv ipyvXlov 6td(6)scog, av xal 25 Ttdvv TtoXXol 0v[i(pG)VG)0i TtEQi toitov tcbv [iov&oXijrttG)(v), ovtog 8s 6%s8bv povog (i)v tolg (piXsitsvoig avtbv aSovta aotfj. xal Srj ya$ %Qo(6)fiXE tovg yiXotiotpovg vitoyQatyavtag^ tiva taoitov Svvatai #a(t5)-siv aXoya [isXfy) Xoyixv\v 8wyoodv, ovtco itsiftsiv ml ta ®aX(ijtov) xal TsQitdvSqov Tteitavxivai (tag) tcbv Aaxcbvcov. (quae secuntur de so Sybaritis ipsius Philodemi sunt cavillantis). 85 Pbilodemus de musica p. 18 Kemke. xal itsol 2vy]6l%6qov Sy IdtoQsltav^ Svott tcbv (7toXitco)v dv(ti)7taqatstay\x>ivQdv (q8rj) xatatitag iv (litfotg (rjds ti 7taQa)xXrjttxbv xal 8ca(XXd%)a(g) 8td tov [ieXov(g slg fjtfvfytav avtovg ^istsd^^sv. aXX)ov 8s tivog svs(xa ovSh Hiv)- 35 Sdoco ysyQacp&(ai „ro xovv6v) tig atitcov iv s(v8la ti&sig") xal tb £ou)lo66((pov to ^irj olxslav slvav), s%si 8S 10 avxfjg ov8(s) slg xi^a(x)at^ 816x1 xaxa xovg Zixoo'Cxovg o(i) itollol ftsoig 'ovxsg s%&Qoi xa(i) dvorjtot tag alri&e(t,)vdg xi{id(g) x(oo)v (xQ)a~ xC(6x)oov ovd' cbvs(iq)o7tol^xa6iv.-----------xai (x)bv n(i)v8aoov ovtco vo[i(i£)siv, ox' sqyrj ftvtfeov xo^si^ftai SifrvQaybftov^ alia 8rj xai xb(v) xa pUri 8iaxdxxo(yx)a tcbv ftscov sxd6xoo xcoynx6v. — — — si fe^ is dxoov — xal xa icao* (a)XXoig 8h 6vyy£voog siorj[isva — TtaQsSsl^a^isv oGrjg itixlv ysyuovxa XrjQEiag. Philodemus de musica p.19 Kemke. xaxavo^avxd xi(ya xcb)v 15 elorftievcoV) iv olg (tveqI 7to)s(7t)ovxog {liXovg ?cal (a7tQS7to)vg xal itsol Yjd'cbv aQ(o)i{vcov xd)l fiaXaxoov xal irtsol (xqov6e)oov do[ioxxov6oov xa(l avaQn)o0X(ov xolg v7toxei[ie(voLg itoJotioortoig, cctveq 6(ioXo(yov[ier)-voog o%) fiaxodv a7telg(%d'ac xov) cpifiotiocpElv xal %aga — (post duos versus) 20 {el)vai cpavEobv agog (%dvx)a pigr} xov $iov (%Qrj6t,[i)sv'ei,v xijv fioveiixrjv (xal StyvaG&ai xrjv tceqI avxij(v cpi)Xoxs%viav oixEvoog i\(iiag S^axi&svai 7tobg TtXeCovg (aQs)xdg, Soxstv (8hy avxm xal rt(obg %ct)6ag. 89 Philodemus de musica p.20 Kemke. h% Sv 8s %agaxl%,£x(ai dix)aido%ov Xdfioi xig av 0€>(a fiovXex)ai Ttgbg xijv iv£6xrjxv(lav) vtco- 25 fteGiv, (obg) xb xovg 7ta(Xa)iovg xal Gocpbv xbv ohS(bv vo)\u%£iv, cog slvai drjXov (ex) xov %agd xfj KXvxai\i(yfiXQa xax)aX£Kpd,ivxog' xal ......y)voovai cpatiiv o . .. | . . x)ovxoov axovGrj' Sv ov ye \ .. . cpoovEi- xai xal %XeIo\(^i.....)xa(x)av xb 7tgb<(gy xalg aX(Xaig dvvd^)e6tv xb fieXog xal (Gxatiscov ^)cul xaga%mv Ei(vai x)axa(ttd)v0xix6v, cog eitl 30 (xcbv dv&QQ07tc3)v xal xoov ^(oov tpaiv)E6$ai xaxaitQavvo(\L£vco)v% 8ib ^al xbv ,Aq%CXo(%ov X)eyEiv „xr\X(ei)xai d' oxig (i6xl)v doidaig." 7ta(oa) de K(ag6lv e)7iev8dv iv xalg ix(xXr^6iavg %)6gvfiog yivrjxa^ xoov (yXv-x)vxdxcov XLvdg )(Q[iiv(av aix(r\)i (pccvXcog* cotiTteo dvvccxbv xoig ysvofiivovg ol'ovg del (%al) xfj %6Xei xQ^L^iovg xai totg tpiXoig, iv xavxrji xt\v dvvcc{isi ayv(o(}i6)v(og (toX6yo(y. 7tQG))xOV [Ie(v XO)iVVV 7tQO<5(s)%TSOV (jj)v^ pfytOX o(i)x (£)q)CtlQfjl, (xcbv) vs&teqgov tbv x6d,(o)v xijg {S^TopwdJg aXX' e(it)ixeivY}i dice xibv (K)uxr}-yoQmv. nav yaQ eiiq)(a)v(b(g) alXo xi Xiym{pi)v^ ftaviid(£ov)(?i xr\v ovxao ye 7t(Qazx)iKYjv dv(va^)ov oiov (xrjv) [leiiv&evpevrjv (ae^l r)bv 20 Avt6(X)vk(ov wd xoii)g dpoiovg. 97 Philodemus de rhetorica Vol. I p. 344 Sudh. — — xoi)g de (piXo66q)ovg dvvatyoiig, y^yXolov %)v %eX{e\i)eiv avxec itaQievai ysyQu(}i)i!LUtsvm6i Kal %e%OQev(%o)6i zeel xexeXwvrjKoGi Teal xy\v coquv it€rtwXr}K60L' el de iniXeytie ^irj 7tccQCC%G)Qelv Xe(y)evv^ aXti avx{i7toiei)- 25 tf&cci (xcb)v artoxeXe6\jLdx(p)v^ ccit(oQ)(ox8Qov novel ro {6v)\l($uivov, o£>) q>&6%mv iitb xcbv ldi(p)xfov TtctQa .... | ... Gftai. 98 Philodemus de rhetorica Vol. I p. 344 Sudh. — et)vav xb %ax9 aXXtfX(o(y etjQfjxevai (x)ovg Q^xo(Qa)g^ a TtccQaxid'rj^i^ xal xov Ttap'itovriQOvg yeyovivcci toi>g yiXotiocpovg 6rj({is)Zov rjy^exai xa xa(x} 30 aXXriXmv Ttao' ccbxotg yeyQa^sva' uctl utoXv [iciXXov o6p xotg iiev oin a7tuQ86%(e)i xb %al tyevSeg itov (Xsyew etc. 99 Philodemus de rhetorica Vol. I p. 345 Sudh. ovde yap x^v xmv Iuxqcqv xiftvrjv | 8eC)%%,rid{e)6%,a{v) xi\g x)y(ieCa)g oi»t arteqyuGxi-{ni\)v (o)vdccv^ sxeidrj vmmvixat) vitb x&v idiax&v, (pctQiiaxov Itixogrj- 35 %6xmv xi votiriiiaxog artccXXcatXMov, dyv(o)ovvxeg aixoL x&v xe qtj-(x)6qcov of 8itt(p£Q0vxeg ov TtoXXdxvg in? idi((o)xG)v y]xx{p)v{xav) xolg TtQccypcctiiv (ij oi stoX)Xd7ag ccyav, Kaxa(Xa%?)8i6&ui ds 7toX(Xdxi?)g 18 ftav[ia.. vm pap. %axy\yoQiai sunt Diogenis in rhetoricam crimina. 20 Od. r 395sq. 22 TACIONHM pap. 24 ineACZC pap. 27 Initium ennntiati sic fere supplendum: k&v tig 7tsi6&§ tov TtovriQobg avtovg ysyovivai arinsiov elvect. 37 ayccv\ ccTtav pap. DE RHETORICA. 237 (7tol\lo)y deovdiVj si p? rto(v a)\(pcovoi did 6G}fiaxt(K)ijv vbtiov i) a%av{e)l{g V7t)6 xivog rtd(&o)vg {yeyev)ri{jji)svoi. Hac Philodemi refutatione probatur Diogenis verba esse, qmae leguntur p. 343. allot de ([it,)%Qw(i, sfylafiitixeoov xrjv ito(h(xr}v e)itay-yellovxai %al o^icog xoiavxa 6vv{y)aacp6yL8voi ov pdvov naxd xd %ody- 5 [ia& i\x{x)cbvxai alio) ocal xa^alalri^evxeg ttoll(d%ig) vri idccoxcbv, ov(d)s(y ov)rct)g e6xlv 7tet(6)xcK(bv &i)g dltfffleia nal 4\ (%eal x&)v Ttqay^idtGyv (a{is)td(ittco)tog e(i7tetQ(f)a. Ad ultima verba referri videntur, quae Philodemus disputat p. 346: 6{i7t(siQia d^istd7Ct(ot6g) etitc (xovv)av(xi)ov de ov x&v qtjxoqidv^ allot 10 trig Aioyevovg %al x&v byioicov eitayyeliag vtcso xov Qijxo(jo)a %a(V) \16vov elvav tov 6ocpbv (a)7to()xqdt£(i) ^taoa^aX6v(tag) 'AXxi- 15 {§i)dd(y\v) ts xccl (Kq)itla(v). tr\g (d') avx%g v(Xrjg) t(i\v t&v Qrf)t6- QG)V 6%(atifrui etc. 105 Philodemus de rhetorica Vol. I p. 351 Sudh. -Xuig t^(v) | & . . vt. i uv (7t)ccQ$L0(rjy)sv' tolg 8' oitXoig ov(x eo)ixsv. tec iis(v) ycco ov&sv evcpvsg TtooGcpsoetcu ttobg cutdtrjv [is[iy}%avr){ievov, ij 8(h) 20 tmv Qr}(t6o)(x)v etoccywyij itdvta (t)o\ ftewotfticcta 7to(b)g torn' e%ev tel-vo(vtcc) xccl xcctcc tbv ^HqdxXeutov xotclSmv eGtlv &Q%ri(y6g. p. 354 col. LXII. tec Qisv ycco ov&ev e)v)y 7] 6 Il((X)k)og? 10 si6rJK(tai 7t)aQic Ilkdtcov^i} a — — col. LXL to g UtwCxoTig, (si 30 tiij) uu(X) tohg (piko66(povg uitavtag ksysiv ogccGd'cci toiovtovg xal siti-Sbi%v6biv tivdg QijtOQag 01) iwovtovs, si %al vtaida^imdcbg o^r(og? itQo6do)%ij(0)ug fiTtOTttBv&^GsG&afy rj) djtavt7jd,^s6^,ai, tovto %qo6b- ftrtx^BV „ia)v ^itj tig oiKBiccg i]t(tcov) i\i q)i}6s(G)g.u .......to)vg &7toka{v)ovtag savt{cbv) ccv(&Qcbx)ovg xccl koyovg* | ^.....a . sv . 1 35 ncci Si- etc. 108 Philodemus de rhetorica Vol. I p. 357 Sudh. — xcc^dTts)^ iv Aa{Ks8al^o)vi, Xv6av rtQotiiivai) [irj \i6vov GvpfiovXeieiv, dXXd TtoXXdg xal xdg 20 [leyfoxag SiaxeXelv avxolg %QO)[i8vag. xal itdXiv xovg Qvjxooag fw) %dv-xag av%ovvxag, obg ecprj ovtog, eiuxrjSiev'ovxag 8ca)xeXelv xoXpav. xal (ydg x)(bv dXXcw (x)ovg (pe)v xaxovQy(elv\ xovg (8h) xal xdya&d itcog 7tel(&ei)v. 111 Philodemus de rhetorica Vol. II p. 202 Sudh. xmv \jbev (y)aQ 25 navaQSX&v, olov cpaxh (x)oi)g %oXeixixovg VTtd^(%6Lv\. ecv (o)v8elg ov- 8e <&G)xiG)V) ctv ccga S6$rj xaXelG&iai, bv) etprj 8rj{io(y y)ev86%,ai (pco-xt\qo) I did xtbv eavxov Xoycov^ (xaxd) Aioysvrjv (it)avaQe(x6g xig) ^v. 112 Philodemus de rhetorica Vol. II p. 203 Sudh. S)tav fwj x(pv) ^a(Aoi) %&Qiv 7tQ)o68Q%G)vxai x(gji) 7toXi,(x8v)86>d,ai,) xecog | ..ov.vjyo 30 . . . fi/ot5 xaftditeQ iv xt\(l Uxvd^cov i^rj^ca 8i(aX)sy6yLSvog ovxmg ygd-cpsc. (x)d par (y)dQ aXXa a(a)Q£L6d'G), (jfyasi xov ys 6(yvaQ)iioxxovxa X6yov £(£riy7J)6diis&a ito6x8Qov 8i(pxi ov) xov xuXov ydqiv %qo{G8$)-%8{p)$ai 8el x . ... G)v x .. | ACCTO .. vei (post duos Tersus: 6 vo)ov-[isvog 8' vTtb xfjg (2Jxo)ag ovxe yiyovav (ovxa $6xi)v ovx {s)6xai 35 noxi etc. 113 Philodemus de rhetorica Vol. II p. 204 Sudh. \iaxd 8s »w XCav 8%8{yil\v8xxai a)7ti6x(pv „8fiXoi 89 oi> ^8xi%ov)xeg (xoov xowiixav 87tL6xrj)ti(x)V) (o)v(xe avaXo6xovx€g) %q6vo(v ovxe S)aTt{dvr[v ov)x' ct6%(o- 15 Aesch. contra Ctesiph. § 158. 21 eHNHQC pap. || GHITAAI . 6 ... | ... T pap. 25 oiov(q) Sudh., fort, d oi; (fats. || delv Sudh.; fort. av. 26 dripo. y&vY]66q) pap. locus nondum satis expeditus. DE RHETORICA. 241 X)lav fijto[is(vQv)Teg %v£xa (x)a>v xoiovx&v oiS9 i%oxdxxovx£g iavxoig ov(Ss)vl rtcjTtote x&v xd xo(iav)xa £7tavy£XXo{i£voov." 114 Philodemus de rhetorica Vol. II p. 207 Sudh. xo t£ (cpd-0)keiv 8(ia)x£X£l£X£va(b) xoig gyxooag cpaCvovxdg re xal e{y)d"vvovTag (xccl £i&v)vop,(£v)ovg, itixola (xal ijt)fjQSLa £6x1 %ccql^o^bv(g)v) av&QG)- 5 tccdv. xoig (y)ctQ BTtiGriiLOvg aix&v ai&vvxoxag yiiv rtots xa(l a)ixovg i7t£6%rix6x(ag) e(y%)vvu(g) xal 7taQ£(cX)i](p(a)ii(£)v xal (0 itoX)txixbg tpilei $Cog xd x(oia)vxa %{&6yj£)iv te ^oct %$dxx£iv xa.. 07. | vr\~ pevo etc. 115 Philodemus de rhetorica Vol. II p. 208 Sudh. si Sh povog 10 dioy(£vi\)g 8fj[iov i6x6orjX£ (3tQay)yLax(ixo)v {ihv aix&v o(yd)sv(a Xa$6)vxa, did Ttavxbg 8b 7to(bg %)d(aLv) 6^itX(o)vvxag xal xo(y£) ftsw-qlxov 8(t86v)xag ($ x)ax dXXov xo6(7t)ov (x)d (xoivd) Sia(y£{iov)xa(g\ l'6(cog f}££)tig(y e%)o^{ev) oi {irj8(h)v i6xo{oYix)6x£g x(g>v it)£gl xovg (Jiif)x(oQag' to [i)£-(v) ydg £(yi)ovg xoioixov(g y£)yov£v(ai, %)oXXoig 15 8b xal 7iQay{iuTixd (pv)^£fiov{X£)vx£vat xal 8t(avo)i(av) ivflQi^ffys-Gx&oav 8%ovx{a xal {i)£xd uta^rjaCag 7CoXXyj(g %£itoXix)£v6$ai xal it£-7t(oX£[ir}X£v)ac rolg xdg veprfcpSLg xcb)v xovvcbv 8i6riyov(yL£voi)g, ^al xdg ItixoQiag i8o{^d)^o^i£v r^ilv paoxvoritiuv. 116 Philodemus de rhetorica Vol. II p. 209 Sudh. ax(o)Xoi&(Qg 20 8 b xoixoi(g)' ^Ixavov, (cp)r}6£V) elvai Set xbv itoXixixbv ao%£iv xdg xaxd 7toXi{v &)$%<&£) qt]xco(q) (f oi 8{yvaxaiiQ etc. col. VII; 7. oi (i($)v 0 ys xrjg ISccoxdoag xvv(%d)vcov Ttootiriyoolag vcoXixixbg ittl xbv (pXQa)xriy£iv 8vv(d{i)£VOv xal vavao%£tv {£iti)8ia-xdvu etc. 25 117 Philodemus de rhetorica Vol. II p. 210 Sudh. Ixi xaxaya-Xd\pxoog (pyjtiLV ^xr\g [ihv) Q7ixoo{ixijg d)v(xi)7toiov{i£v(r}g o)v (%)av{to)g xov {11)0X1x1x0%) xal ov .. vov, xov S9 t8i(cog xal) x(a)xd 7to(X£ig 6v^)-$ovX£v(£iv deest unus yersus xbv 6ocp)bv (a)o%£iv (aitaQag) xdg x(a)xd %6Xiv d(o%dg post tres versus:) oi [idvov (xijv.........| .. av cpo6- 30 vrfiiv £%.......\svi oida {iovo(v) dya(&)6g i<5(xiv) 8iaX£xxixbg xal yoaii[iaxixb(g xal 7to)rjtiig xal Qrjxcoo xal rs(XsC(og ti£&o)8t,xbg 6 xaXbg £7tl 7Ca6a(tg y)syov(£v) xalg x£%v(ai)g^ (aXX)d xal 7tobg x&t 6v(ji(p£-qovxl xcov 7t)6X£cov' (oiSh xolg oixovGi, x)dg H%"Y\vag (jp,6)vo(y tj Aa%£)-Sai\LOva ^v^{%6)X{i)x%£{y£i)' d(cpo)6vG)v ydo 7toXix(£ia oix £6)xi(v) oi8l 35 vopog* dXXd xm \ ix (&)£(bv xal 6o(cp)cbv cfvdx^ax^^ fi) xal §a{6u- 8 fortasse: iluQ, y)sy(s)vrnisvo(vg. 11 doyiov 0, AN.. N, di l.ov legit Sudh. 14 rta pap. 24 hinc intellegitur quid post dvvarai exciderit. 28 fortasse: cv(yb)s %oo6v\Kxai\ 121 Philodemus de rhetorica Vol. II p. 218. „v(rj A)C dXXd Kal 'Ad"yjva(lo)L Ka{C7ts)o ovxs(g) cpiXoQrjxoQS^g ^8rj) ttooGKOitxovtiL talg 7t(8Qi68oig) Kal xolg (x)E%vr}g (Kal 8i8ad)KaXeC(ov) QrjxooiKov tc(qo)6- 30 fidXXoiytiijv" yeXolov pav xb v(y)v Xeyeiv itqo6Ko%{x)8iv ^A%"Y[valovg xovxocg. etc. 122 Philodemus de rhetorica Vol. II p. 220 Sudh. Xsyeiv, a{XX s)folv (%al (pt)Xo6o il6voV) (prj6(a)\ xmv §v\xoqwv aXXd nal xcbv x(a)g itoXsig KaxoMoriv-xg)(v ov)x bX(iyoi %)(OQlg )ovs{g %dv)xsg {st)6\v dftXioi, %Qrj6x(bg) S* sorJKovGs xig cm;toi>, cpatfCv, ovds yQvm avxiyQayag dh sitavsxsivsxo %al ycoviav Xafifov fiifiXucc xaxeXiTts ygdipag xolg vtixegov, ovxe vvv dvvd-\LSvct kccI xoxs 7jv (xdvvccxcbxsQcc TCQog ovxcog avSqa vTte^^isyav (pavevxa 9 tandem a Davisius, damna lihri. in. ANTIPATER TARSENSIS. 245 xal xata86\avta slvai tolg tots dv&Q&itoig, tbv KaQVsddrjv' o^icog 8h xaitoi xavtbg vitb trig Ef&farjg tpiXotiybiag slg to (pavsQbv xvxmv^ TtQdg ys toi)g savtov staioovg Sl aitoQQrjtav d)[ioX6ysi ts xal rjXtf&svs xal artsy alvsto a xav dlXog tcbv S7atv%6vtcov. 7 Diog. Laert. IV 64. {la&wv ts (scil. 6 KaovsaSyg) Avtlitatoov 5 (pdaybaxov %iovxa dvtoftavsiv, TtccQaQtirfftrj Ttgbg to sv&aQ6sg tr\g &7tak-Xayfjg xai cpr\6i' dots ovv xa\x,ol. tcbv 8h si%6vtmv% tC; oivd^isXv^ sItcsiv. Stob. Floril. 119,19. KaovsdSrjg Avtiitdtqov avtbv s\ayayovtog ysQcov cbv dvo xv"kixag ixsgads, tr\v {isv xcovslov, tijv 8s oivopsXitog. 10 Keel tY\v tov xwvsiov tolg Xontolg Utco'Cxolg slithv TtooitLvsiv, tr\v tov oivofLslitog s^stcis^ Siaftalfav tr\v GrtovSrjv twv sxov6icog sxXsiTCovtmv tbv ($lov. 8 Cicero de fin. I 6. Quid enim est a Chrysippo praetermissum in Stoicis? Legimus tamen Diogenem, Antipatrum. 15 9 Arrianus Epicteti dissert. Ill 2, 13. si Xoiiaiititov dvsyvcog rj 'AvtiTtatQOv; sl [isv yaQ xal Aq%s8yiiiov^ aits%sig ccTtavta. Ill 21, 7. xal {lijv syfo vyblv i^rjyrj^o^at td Xgv^iititsia^ cbg ov-Stlg' ti\v Xs\iv SiaXitico xa&aqcotata' TtgoGftrfGco dv tcov xal Avti-TtutQOV xal yAQ%sdrj[iov cpoodv. 20 10 Arrianus Epict. dissert. II 17,40. ov8' iyyvg stioiis&a tov itgoxotyai, xav %d$ag tdg sfoaymydg xal tdg 6vvtd%ELg tdg XQv6i%7tov list a tcov 'AvtiTtdtgov ical AQ%sdr}tiov 8tsXd,c3^sv. 11 Ind. Stoic. Here. col. LIII. 8iaxr{x6si x(al) StdSo | %og sy(i)-vsto (tfyg Avtvj TtdtQov 6%olr)g • Ado | davog Av8QOiad%o{y A) \ %"Yi(v)alog^ 25 xal ovt(og) | .. vav .... 6%ol(fiv .. . | ... spsvog' 'A%oll(68m\Qog) A%r\-valog* A ... Discipulos hie enumerari Antipatri inde prdbavit Comparettius, quod et Panaetius, qui initio Antipatri successor dieitwr, et Dardanus iam col LI eommemorati sunt, ut discipuli scilicet Diogenis Babylonii. 30 12 Ind. Stoic. Here. col. LX. xal Sid (ti)sydXrjv h%iv \ idioTtoa-yslv dvvd{is\vo£) ovx exquvsv^ aXti d\(sl) (7t)Qos£>dysLv'Avti7td\(tQ)(p' xal tovto rtoi&v I {jiis)%^i tiko{y)g d(isA(s)\(trf)tog sysvsto* iqov{g> | 6s) 6 iisv 8{id r)6 yv}Qa(g ov 6)%oXdi{pv . ato . x .. 13 Plutarchus yita Tib. Gracchi cp. 8. Aioq)dvovg tov QritoQog 35 xal EXo06Cov tov tpikotiotpov Ttaqoq^rfidvtcov avtov^ mv 6 [ilv-------- 6 8h avto&sv s% 'ItaXiag Kvpalog, AvtiTtdtqov tov TaqGswg 26 fortasse: %ai ovt(og iv 9A\&i/j)vai(g ti]v) 6%oI(t\v dw\tift)£ibsvoQ. 32 Narrat quoinodo Panaetius erga Antipatrum Tarsensem magistrum se ges-serit. 246 HI..ANTIPATER TARSENSIS. ysyovcog iv atixsu Gvvtfd'irjg kccI xsxi^r^iivog vrf ccvxov 7tootfcpcovYJ6stfi yQCC{l[ldxCOV vo8oi xcov psv Aioysvo6xcov^ xgov Ss AvxitcuxqiGxcov Xsyofisvcov^ xcov 8 s Ha-vaixiatixcov. 15 Plutarclms de tranq. cp. 9. ^Avxiicaxoog 8 s 6 TaqGevg 7tQog x

svov gov xv%ol [iccxa-qlgov iirjSe xv\g sig 9A%"^vag ofaoftsv svitXovag iTtiXa&iti&ai, naftditSQ (piXo%or\6xov xfjg v6%rjg aitatiav 8o6iv slg (isydXrjv %doiv xcd's^isvov 15 xca 6cbt,ovxa xf\ [ivrjiiri 8ia xeXovg, ^g ov8sv itixiv dv^QcoTtco xaynslov dyad'cbv fisfiuioxsoov. Fragmenta logica. 16 Diodes Magnes apud Diog. Laert. VII 55. %a\ 6cb[icc 8' itixlv f} y&VYi %axd toi)g 2Jxcol7coijg5 cog (prjtfiv 'AQ%e8rujiog — — xal Aio- 20 y£vY\g teal 'AvxiTtccxaog —. xav yaq xb itoiovv 6cbfid i6xi* ttoisi 8s rj (pcovri 7too6iov6u tolg dxovovdtv dab xcov cpcovovvtcov. 17 Varro de lingua latina VI 1. In hoc (scil. libro) dicam de vocabulis temporum et earum rerum quae in agendo fiunt aut dicuntur cum tempore aliquo ut Sedetwr, Ambulatur, Loquontur; atque si qua 25 erunt ex diverso genere adiuncta, potius cognationi verhorum quam au-ditori calumnianti geremus morem. Huius rei auctor satis mihi Ghry-sippus et Antipater et illi in quibus, si non tantum acuminis, at plus litter arum, in quo est Aristophanes et Apollodorus, qui omnes verba ex verbis ita declinari scribunt, ut verba litteras alia assumanfr, alia mit- 30 tant, alia commutent. 18 Diodes Magnes apud Diog. Laert. VII 54. kqixtjqiov 8s xrjg dXrjftsiag cpcctfl xvy%dvsvv xr\v xaxaX^x txriv (pavxatitav, xovxsGxi xr\v ditb V7tdo%ovxog^ %a%*d cprjtii, XaxtGutitog — — nctl 'Avxiitaxoog xccl 'AitoXX68cooog. 35 19 Plutarchus Stoic, rep. 47,12. %a\ [irjv sv ys xolg itobg xovg 'Axcc8rj{iai'xovg dycotiiv 6 itXsZGxog avxoo xs XQv6i7t7too xccl 'Avxiitdxyco Ttovog yeyovs rtsgl xov [iijxs Ttqdxxsw pv\xs 6q(iccv d^vyocaxa^sxcog^ dXXcc 7tXd&(iccxcc Xsysiv xccl nsvag i)rtod,s6sig xovg d%iovvxag olnsiag 21 7tQoaov(>cc BP (corr. P1). LOGICA. 247 yavtuGiag ysvofisvrjg sv&vg oQpav [irj sl%avtag (irjdh Gvyuataxifts-[isvovg. 20 Cicero Acad. Pr. II17. Sed quod nos facere nunc ingredimur, ut contra Academicos disseramus, id quidam e philosophis, et ii quidem non mediocres, faciundum omnino non putabant; nee vero esse ullam 5 rationem disputare cum Us, qui nihil probarent; Antipatrumque Stoi-cum, qui multus in eo fuisset, reprehendebant nee definiri aiebant necesse esse, quid esset cognitio aut perceptio aut, si verbum e verbo volumus, eomprehensio, quam %atdXr\i\>iv illi vocant; eosque qui persuadere vellent esse aliquid, quod comprehendi et pereipi posset, inseienter facere dice-10 bant etc. 21 Cicero Acad. Pr. II 9,28. Ex hoc illud est natum quod postu-labat Hortensius, ut id ipsum saltern perceptum a sapiente diceretis, nihil posse pereipi. Sed Antipatro hoc idem postulanti, cum dicer et, ei qui affirmaret nihil posse pereipi, unum tamen illud dicere pereipi 15 posse consentaneum esse, ut alia non possent, Carneades acutius re-sistebat. ibid. 34,109. Et tamen illud usitatum et saepe repudiatum refers, non ut Antipater, sed ut ais pressius. Nam Antipatrum reprehensum, quod diceret, consentaneum esse ei, qui affirmaret, nihil posse compre- 20 hendi, id ipsum saltern dicere posse comprehendi, quod ipsi Antiocho pingue videbatiir et sibi ipsum contrarium. 22 Diodes Magnes apud Diog. Laert. VII 57. tov de Xoyov e6tl liBQri Ttevte — — — avowee, XQOdrjyoQia, §rnicc, tirivdetftiog, &Qd'Qov 6 de 'AvTiTtatQog nai tr\v ybeGotiqta TL&rjGvv iv tolg Ttegl Xe%emg 25 kccl t&v Xeyo{iiv(av. 23 Diodes Magnes apud Diog. Laert. VII 60. OQog de ititiv, &g tpvfiiv 'AvriTtcctQog iv tS itQ&tcp iteql oqcov Adyog xcctcc dvd-Xv6iv aitaQti'tpvxwg ixipeQOfievog------------- i)7toyQacp7j de i<5ti Xoyog tvitwd&g eltidycov elg ret %^dy\iata r\ 30 loyog ccJtloxiGTSQov trjv tov oqov dvvayuv TtQoevrjvey^evog. 24 Alexander in Aristot. Top. p. 42,21. ol de Xeyovteg oqov elvav X6yov nata avdlvtiiv dita^titiSvtmg mcpSQO[isvov, dvdXvtiiv iiev leyovteg tr\v e\ditX^6iv tov oQiGtov \%aX\ xscpcdccicodr}, djtaQtt^ovtcog de to firsts VTtEQfi&llsiv ^te ivdelv^ ov&ev av leyoiev tov oqov dice- 35 vpEQeiv trjg tov Idcov dTtodotiewg. 25 Cicero Acad. Pr. II 143. In hoc ipso, quod in dementis dia- ls ei qui A1, eique A2BV. 29 aizccgtigovtog B. 31 loyog scripsi, ogog libri. || 7tQosvr}vsy{i£vog scripsi, itQoasvr\vBy\iivog libri. 34 uscpcilaimdr} Diels, nccl nscpcdccModatg libri. 248 IH. ANTIPATEK TARSENSIS. lectici docent, quo modo iudicare oporteat, verum falsumne sit, si quid ita conexum est, ut hoc „si dies est, lucet", quanta contentio est! Miter Diodoro, aliter Philoni, Chrysippo aliter placet. Quid? cum Cleanthe, doctore suo, quam multis rebus Ghrysippus dissidet? quid? duo vel prin-5 cipes dialedicorum, Antipater et Archidemus, opiniosissimi homines, nonne multis in rebus dissentiunt? 26 Alexander in Aristot. Topica p. 8,16 Wal. ovg ydg ol msqI 'AvTLTtatQov [iovoXr]ii{idxovg 6vXloyi6^ioi)g XsyovGiv, ovk eltil 6vl- XoyitiiLoC) dlV svdswg SQcnxavxai, cbg ol xoiovxoi ^TjpiBQa s6xC^ (pcbg 10 agcc itfxcv." „dvcatvsZg, gffe ccqcc." Deinde exponit in eiusmodi con- clusionibus propositionem maiorem omissam esse. [Apuleius] TtsQL sQiiYivsvag 272 (p. 9,6 Groldb.). ex una accep- tione non fit collectio, licet Antipatro Stoico contra omnium sententiam videatur plena conclusio esse: „Vides: vims igituru. 15 27 Alexander in Aristot, Anal. pr. p. 17,11 Wal. ofi ydq sltii 6vXXoyi6\io\ ol Xsyovsvoi tirtb xcbv vsmxsQwv [iovoXrjti{iatoi. 18. ol ds Xsyovsvoi ^lovoXrj^aroi douovtiiv slvaC Ttots GvXXoyiGyLol tm xijv ersQccv TtQotccGLv did to slvai yvmQt^iov xovg dnoriovxctg 3tQ06xiftsvai. xb yaQ ^dvaiivsig, §gg ccqcc" donsZ (SvlXoyLtiybbg slvai, ort 7tag avxov 20 7tQ06xi&Yi<5iv 6 anovtiug tfjv ixiqav TtqoxaGiv o\)6av yvrnqipov^ ti[v „xccg 6 avaitvmv £fj." 28 Sextns hypotyp. II 167. si ds ofin aQstinsi %i6\ Xoyovg piovo- Xrj^dtovg slvai^ oi% sltilv d&OTtiGxoxsQOi 'AvxntdxQOv^ og ovds xovg xocoixovg Xoyovg djtodoxL^id^si. 25 idem adv. math. VIII 443. 'AvxiTtuxgog yuq, tcbv iv tfj Utcolnfj uiqsGsi STtitpavsGtdtmv dvdQ&v, scprj dvvadftai uctl ^lovoXrj^dtovg Xoyovg <5vvC6xa<5ftai. Cf. Varro Marcopolis fr. I (Sat. Men. ed. Riese p. 165). Cui Celer Aisvo^X^ybaxo^Xoyog^ Antipatri Stoici filius rutro caput displanat.] 30 29 Arrianns Epict. dissert. II 19,9. (aliis qui xsqI dvvaxcbv et 7i£Qi xov KVQtevovxog scripserunt, enumeratis) ysyQcupsv ds %al 'AvxC- TtatQog, oi povov $' iv tolg tzsqI dvvaxcbv^ aXXd xal kcct9 IdCav iv tolg Ttegl xov KVQisv'ovxog. 30 Arrianus Epictet. dissert. II 19,2. Xoiitbv 6 yusv xig xavxa 35 t7jQ7j(Ssi xfov dveiV) oxi 86ti xs %v dvvccxov, 0 ovx' sGxiv dXrj&hg ovx stixcu, %ai dvvccxco ddiivatov oix dnoXov&si' ov Ttctv ds TtccQsXrjXvd'bg dXrjd'sg dvaynctlov ititi, Ka&aTtsq ol tcsqI KXsmv&tjv (psQSti&cci doxovticvj olg sal TtoXv <5vvY}y6QY}6sv 'AvxirtcctQog. 31 Gralenus de Hippocr. et Plat. deer. II 3. p. 182 Mu. vvvl ds 5 opinosissimi AB, spinosissimi C. F. Hermann. PHYSICA. 249 Ttcbg (isv Ob did dvo toortinrnv rj toiwv dvalvovtai tfvXAoyi6[iol %al it&g of adtacpoQcng itsoaCvovteg r[ tivsg akXov toiovtoi^ tip itomtG) %a\ devtsoa) &8iiccti 7too6%Q(b{ievot) Ttollolg etiti <5vvxv%eiv ccKQijiwg rj^xrj-{livoig, MtiTtSQ assist nctl irt' uXXoig, otfoig did tov tQitov ftepatog 7} tetdotov tivXloyitipovg dvaXvov6i% xaitoi tovtcov tovg jtXeititovg 5 8V86tiv steowg avaXiuv tfvvto[i(hteQOv, (bg AvtiitatQog syoa^ev. Fragmenta physica. 32 Diog. Laert. VII150. Gapa ds etiti nax avtovg r) o&tiiu %al 7tS7teQcc0(i8vrj) xa&d yy\6iv 'AvttaatQog iv devtsoip aeol ovtilag. 33 Plutarchus de Stoic, repugn, cp. 38. 'Avtlitatoog 6 Tap- 10 6svg iv tw itegl ftecbv yodtpsi tavta natd Xs\iv ;,iTpo de tov 6ii^~ Ttavtog loyov tr)v ivdqyeiav, r]v 8%0{n,ev TtSQl #60$, did ^Qa%eaov stci-Xoytoiified'a' &ebv toivvv voovpev %cbov uandoiov xcel atpd'aotov xal svTtoirjtixbv av&Qtbitcov" elta roitcov sxatitov dcprjyo^^isvog^ cprjtilv cfvtG) ^^xai (lijv cxp&UQTovg avtovg r)yovvtai jtdvtsg." 15 34 Plutarchus de Stoic, repugn, cp. 38 p. 1052 b. rovTotg etc (SovIoimu itaoafialslv pinod twv vitb tov AvtiTtdtQOv Xsyo^ievcov „otfot dh TZeoimoovvtai to evTto nqtixov en tcbv frscbv^ ditb psgovg itoo6-fidXXovtii, rfj tovtcov XQoXfjijjet,' xatd tov avtbv Xoyov xal oi vo(il£ov-tsg avtovg ysvitiscbg ts xal (p&ooag kolvcqvsIv." 20 35 Aetii plac. philos. I 27,6 (p. 322b Diels). AvtiTtatoog 6 Etco'Cxbg fteov ait8{paiv8to trjv ei[iaQiievrjv. 36 Macrob. I 17;36. Apollinis Lycii plures accipimus cognomi-nis causas. Antipater Stoicus Lycium Apollinem nuncupatum scribit ccTtb tov Xsvxaivsti&ai Ttdvta (pcotC^ovtog r)X(ov. 25 37 Cicero de divin. I 6. Quern (soil. Chrysippum) subsequens unum librum (scil. Tteol {lavtixrjg) Babylonius Diogenes edidit, eius auditor, duo Antipater. 38 Cicero de divin. 1123. Permulta collecta sunt ab Antipatro, quae mirabiliter a Socrate divinata sunt; quae praetermittam. — 30 124. Ulud tamen eius philosophi magnificum ac paene divinum, quod, cum impiis sententiis damnatus esset, aequissimo animo se dixit mori; neque enim domo egredienti neque Ulud suggestum, in quo causam dixerat, ascendenti signum sibi ullum, quod consuesset, a deo quasi mali dlicuius impendentis datum. 35 39 Cicero de divin. II 35. Pudet me non tui quidem, cuius etiam memoriam admiror, sed Ghrysippi, Antipatri, Posidonii, qui idem 12 ivsQysLav libri, ivccQysiav Mez, %vvoiccv Wy. 18 TtQOCpdXXovtiL Wy.7 TtQopdlAovoi libri. 29 collecta Victorius, coniecta libri. 250 HI. ANTIPATER TARSENSIS. istuc quidem dicunt, quod est dictum a te, ad hostiam deligendam ducem esse vim quandam sentientem atque divinam, quae toto confusa mundo sit Blud vero multo etiam melius, quod et a te usurpatum est et did-tur ah Mis: quum immolare quispiam velit, turn fieri extorum muta-5 tionem, ut aut dbsit aliquid aut supersit: deorum enim numini parere omnia, 40 Cicero de divin. I 84. Hac ratione et Chrysippus et Diogenes et Antipater utitwr (Chrys. Vol. II n. 1192). 41 Cicero de divin. I 39. veniamus ad somnia: de quibus dispu-10 tans Chrysippus multis et minutis somniis colligendis facit idem quod Antipater, ea conquirens quae Antiphontis interpretatione explicata declarant ilia quidem acumen interpretis: sed exemplis grandioribus demit uti 42 Cicero de divin. II 144. Quid? ipsorum interpretum coniec-15 turae nonne magis ingenia declarant eorum, quam vim consensumque naturae? Cursor ad Olympia proficisci cogitans visus est in somnis curru quadrigarum vehi. Mane ad coniectorem. At ille: vinces, inquit. Id enim celeritas significat et vis equorum. Post idem ad Anti-phontem. Is autem: vincare, inquit, necesse est. An non intelligis, 20 quattuor ante te cucurrisse? Ecce alius cursor (atque horum somniorum et talium plenus est Chrysippi liber, plenus Antipatri) sed ad cursorem redeo etc. 43 Diog. Laert. VII 140. sva tbv xoGfiov slvai %al tovtov itsite-QaGyievoV) 6%f\\ka s%ovta GtpaiQosidig' TtQog yctQ trjv XLvrjtfiv &Q[iodi(b- 25 tatov to ToiovTov, nafta yY\6i Uotieidcoviog — — xccl ol Ttsgl 'Avtlaatgov iv totg xsqI %o6[iov. 44 Diog. Laert. VII 148. ovtitccv de fteov Zr\vmv \iiv tpr\6i tbv oKov x66{iov %ccl tbv ovquvov, byboi&g de xal XgiitiiTtitog —------. %ui 'AvtiaatQog iv e(td6[i

iag elyy-(isvoig. 53 Seneca epist. ad Lucil. 92, 5. Quidam tamen augeri summum bonum iudicant, quia parum plenum sit fortuitis repugnantibus. Anti- 5 pater quoque inter magnos sectae huius auctores aliquid se tribuere dicit externis, sed exiguum admodum. vides autem quale sit, sole te non esse contentum, nisi aliquis igniculus adluxerit? 54 Seneca epist. ad Lucil. 87;38. „Ex malis bonum non fit. ex multis paupertatibus divitiae fiunt: ergo divitiae bonum non sunt.'6 Kane .o interrogationem nostri non agnoscunt: Peripatetici et fingunt illam et solvunt ait autem Posidonius hoc sophisma, per omnes dialecticorum scholas iactatum, sic db Antipatro refelli: „Paupertas non per posi-tionem dicitur, sed per detractionem (vel ut antiqui dixerunt per orba-tionem. Graeci nccta GteoriGiv dicunt). non quod habeat dicitur, sed 5 quod non habeat. itaque ex multis inanibus nihil impleri potest: divi-tias multae res faciunt, non multae inopiae. Miter, inquit, quam debes, paupertatem intellegis. paupertas enim est non quae pauca possidet, sed quae multa non possidet: ita non db eo dicitur, quod habet, sed db eo, quodo ei deest" Facilius quod volo exprimerem, si latinum verbum jo esset, quo avv%aq\la significa[re]tw. hanc paupertati Antipater ad-signat 55 Cicero de finibus III 57. Qui autem post eos fuerunt (scil. post Ghrysippum et Diogenem) cum Carneadem sustinere non possent, hanc quam dixi bonam famam ipsam propter se praepositam et sumen- 35 dam esse dixerunt, esseque hominis ingemii et liberaliter educati velle bene audire a parentibus, a propinquis, a bonis etiam viris, idque propter rem ipsam, non propter usum, dicuntque ut liberis con'sultum velimus, etiam si postumi futuri sint, propter ipsos, sic futurae post mortem famae tamen esse propter rem, etiam detracto usu, consulendum. jo 56 Clemens Alex. Stromat. V 14 p. 254 Sylb.? V. II p. 705 Pott. Avti%atQog [lev ovv 6 Utco'tttbg tola dvyy^ai/jd^ievog fiifiUa Ttegl tov „or& zeetti IlXdtcova fiovov to ncclbv ayaftov", &7to8eC%vv6iv otc xcel naif avtbv ccvtccQ%rjg rj principia naturae, quibus par ere et quae sequi debeas, ut utilitas tua communis sit utilitas vicissimque communis utilitas tma sit, eelabis homines, quid Us adsit commoditatis et copiae?u — — 54. ,,Quid est enim aliud, erranti viam non monsb-are — quod Athenis exsecrationibus puUicis sanctum est — si hoc non est, emptorem m pati mere et per err or em in maximam'fraudem incurrere? Plus etiam 254 HI. ANTIPATER TARSENSIS. est, quam viam non monstrare: nam est scientem in err or em alterum inducere." 62 Stobaeus Florileg. LXX, 13. 'Avxiitdxoov ax xov itaol yv-vaixbg tivpfiicbtiawg. 5 IIqcoxov pav %oi) xi)v pvr\6xaiav pi) aixr\ 3toirj6a6d'ai alloc %dvv xayoovxitipavcog, pY\8' alg itlovxov prjS' alg byxov6av avyavaiav pr\8a aig allrjv %d$pr\v prjSapiav aTtofilaitaiv, prjSa pd dia alg xdllog* not ydo xovxo cog aitl Ttdv oyxov xal SaGitoxixbv f)&og TtaqiTtoiaV alia nocoxa pav to rov yovacog a%axd£aiv ij&og xal xooitov^ ai itolixixbg 10 xal acpoQXog (xaV} avyvcbpoov, axi da Gcbcpocav xal Sixaiog, aid da xoiixoig dxavoGrtovdog %a\ (xax'y lyvog xal xd alia <(cT> %aql xov Tcovovg xivdg cpilovg xxati&ai Sal Ttagayyallaxai. aitaixa xal xi)v prj-xaoa, fi <$)> yapalti&ai pallov6a Gvvxoacpaxai xal xov xaiixrjg xqbitov xaxd xb rtlaitixov ditortldxxaxai. paxd xavxa al dxolov&cog X(p Sav- 15 xcbv XQOTtw 7\%a6i xr\v ftvyaxaga %a\ pi\ ijxxrjpavoi aldiv xal ditoxaxli-xbxag drib xov Gvpcpaoovxog 8id xi)v dyav (pilo6xoqyiav xal xovxo itoixilcog a%v\xaxivai xal 8id Sovlcnv xal (Sty alav&aocov xcov xa av-So&av xal xcbv a^co&av xal 8id yaixovcov xal xcbv dllcov al6iovxojv ai'Gco Sid cpilcov aitiitloxdg a6xiaxixdg i) allcog, payaiQcov i) drjpiovoycbv 20 r) dxaoxqicbv r] xcbv dllcov xa%vixmv xal xa%vixC8oov. xal liav ydo %oo%aio6xaQOv xovg xoiovxovg aitidyovdiv xal VTthg xi)v d%iav paydla itqdypaxa xal niGxiv ay%aiqi^ov6iv. 63 Stobaeus Florileg. LXVII 25. 'Avxiitdxoov ax xov itaol rdpov. 25 (0 avyavYjg xal av^vyog vaog, axi d' r\paqog xal itolixixog^ &aco- qwv Sioxi xalaiog olxog xal (Hog ovx ccllcog Svvaxai yavad&ai r] paxd yvvaixbg xal xixvcov dxali)g ydo , wGitao %blig, ov% i) ax yvvaixcbv povov, alia xal i\ ax ipilcbv dvSocbv bv xqotcov xa jtoipvrj a%iyovi\v pij a%ov6a ov xalij ovSa (iovxbliov av&rjvovV) noli) pccllov 30 ovSa Ttblig ovS' olxia' xavxd xa Si) xaxavavor\xhg 6 avyavi)g xal fog cpiidai Ttolixixbv yavopavov tivvav&iv xi)v itaxoiba 8aV (xal ydo ovx ctv dllcng Svvaivxo al aolaig GcplaGftai, ai pi) oi fialxi6xoi xalg (pii-6a6i x(bv %olixcbv [r[\ x&v yavvaicov TtalSag^ x&v itaxaqcov xa^aitaqal cpibllcav xalov SavSgov ditopaqaivopavoov xal dito^abvxcav, ovxoi xa& 9 tov yovsag scripsi, t&v yovt&v vulgo. || d Jacobs, insi libri. 10 for-tasse: acpofios. || nccl add. Meineke. 11 %at3 addidi. || a add. Halm. 12 TCttQayyillstat Halm, TtccQccyyiMso&cci libri. 13 tj add. Meineke. 14 si anoXov&eog Meineke, s7taKoXovd,cog libri. || tco Jacobs, nmg libri. 15 aTtOTisnU-%6xeg scripsi, aTtopsfiXscpoTss libri. 17 &t9 addidi. 18 siaiovrmv scripsi, slaoSicov vulgo. 27 ohdcc addidi. 30 re scripsi, dh libri. 33 ^ seclusi. || Ttat^qmv scripsi, itqotiQCov libri, MORALIA. 255 cjQav ycc[ioZsv, KccftctitsosC xivag ysvvavovg fiXatixovg 8ta86%ovg xfj jzcc-xqC8i %axaXi%6vxsg 5 %ai ftdXXsiv avxrjv del itoioZsv %al xr\v dz^irjv diSiov cpvXdxxoisv %ccl o6ov scp' savxoZg ^rjSsTto't svsitiftsxov xoZg i%-ftgoZg, Gxoyj&tpyLhvoi xov %al ^cbvxsg xal [isxccXXd%avxsg dyiivsiv xf] vtaxoCSi %ccl (Sorj&sZv) xoov dvaynmoxdxcov ocal tcqgjxcov Kcc&rjxovxejv 5 vo^ovdi xb GvyKoa&rjvcci, slg ydpov, %&v \Csv to xr\ (pvGsu sitifidXXov 67ts\)8ovxsg smxsXsZv, 7toXi> 8 s [idXiGxa xb elg xr\v xrjg itaxolSog 600-xyjqlccv wxl av^rjGiv dvr[%ov %al sxi paXXov slg xr\v xcbv ftscbv xi^r\v. si yaQ iuXshtoi xb ysvog^ xig xolg ftsoZg d"66si; Xvkol xivsg fj „xav-ooxxovcov yivog Xsovxeov." 10 2Jv{i(is(}r}X£ ds %ai xbv {irj TtsZoccv s6%rjK6xa ya^isxijg yvvaiKog %a\ xskvcov aysvGxov slvav xyjg dXrj&ivwxdxrig %ul yvr[6iov svvoiag. ccl (ihv yap aXXai cpiXim t) (piXotixooylai soinatii xalg xcbv oGrtQicov i\ xiveov aXXcov TtaoaitXri^icov %axd xdg TCaoa&sGsig lii^sdiv^ ai S9 dvSgbg %a\ yvvaixbg xalg 81? oXwv HodtistiLV, cbg olvog v8axi xal xovxo stci- 15 yLBV^pvy {ifayexccL 8l oXeov. ov ydg {lovov xr\g ovtiiag %a\ xcbv (piX-xdxcov rtccGLV dv&QcoTtoig xskvcov %a\ x^g tyvpig, dXXd xul xcbv Gco[id-xcov ovxou \16v01 %olvcovov6v. xai wax aXXov ds XQOTtov slnoxcog ps-yi6xr\ s6xlv. ai {isv ycco aXXai %oivc^viai %al sxsoug xivdg ditotixootpag s%ovtfi' tfm&tag 8' dvdy%y\ itobg \jilav ^v%i\v fiXsitsiv" (Eur. Med. 247) 20 xr\v xov dvSoog (itQOtixi&sxat, ydg (ovyxco r\ oi)6a Ttaxqbg nccl [irjXQog fwi) dyvcbjiovog) sva {xs} xovxov Gkoxov xov filov vtoislti&ai %ccl xiXog, xovxo) doitinsiv, uvxcbv xcbv yovsoov skccxsqcqv otaoa%coQOvvxoov suovtiioog xd viQwxa xr\g svvoCag ditovsyisiv x dvdol %al &&-Xovxi 6ypXi[v ayaiv ^ itaqi xovg X6yovg rj xcc rtoXixwcc soya ty ajicpcp 1 itgbg del. Gaisf.; fortasse: ya^xfi^. 5 iit cevrjj scripsi, vtv9 ccvTfjs libri. 7. 8 nccl addidi et mox dsL6iScu{Loviccg ucdcig 86£ccg scripsi, d6t;r}g ncci dsLOLdcu-lioviccg libri. 10 ccv Meineke, ccv libri. 11 ^r\d' seclusi. 16 sV av t&v i}Si6rcov scripsi, o av r&v Ttlsicrcov libri. 17 do&ie scripsi, dd§£t libri. 19 KccitslccGca scripsi, nccl ysldaat libri. 23 %ccl addidi. 24 %av d Meineke, %cci iav libri. 27 olpai add. Meineke. 30 ipTtodio&rJGSTcci, B unde i^o&i-- 6d"rj6sa&ai Meineke dnbit. 33 d' addidi. IH. ANTIPATEK TARSENSIS. 257 tavta^ %al tsXslag tovto d[istd&st6v sdtiv. bf6

dXXov tijv 8i,a8s$o[isvriv vy\v (Si)oiKri6iv itaoaXriittsov xal it sol td dvaynala savtbv ditsqldita-6tov G)6iv tag avtcov 7tatol8ag dSixslv. 67 Philodemus itsol tcbv (piXotiocpcov col. VII (VH1 VIII) Sid tmv xatd (tijv ri)oXvzsiav d%(p)owv xal dv . . . (ov fog dgsdxovta xatajp- 30 oC%sf xal Avti7tat(o)og hv tm(i %atd tcbv alosGs&v trjg ts tov Zrjvcovo(g) \M\jbVY\GKStai itoXi-tsiag xa(l t)y\g tov Avoysvovg 8(6-fyqg r\v xa(t)s%(DQi6sv sv tfj %o- 35 Xitsta, t(fj)g ditaftlag KataitXr^v- 1 tavra scripsi, teem' si libri. || diistdd'ETov scripsi, sv^istd^erov libri. 3 SioUr\aiv G-esner, oi%if\6iv libri. 4 itoir\tiov addidi, iY\Qr\t£ov add, Gesner. || to addidi. 15 'Ataqycctig dea in titulis Deliis (bull, de corr. hell. 67 495) Kaibel. 18 tovroov Coraes, hv A. || vit add. Cas. 19 ov delevi. Stoicorum veterum fragm. IH. 17 in. ANTIPATER TARSENSIS. vdjisvog avx(ov......ai i. . . xtveg* a/U' ov% £6x{iv) i\ icolixd-a) xov Ui(v)a)7t8a)g . . &AX* ixs(oov xt)v6g 5 Sosigenes. .Alexander de mixtione p. 216 Bruns. xmv yccg per avxbv (scil. XovGiititov) oi pav XavtflitTtG) GviicpeoovxccL, ol Si xtveg ccvxcbv, rfjg AoidxoxiXovg 8o%r\g vtfxsoov axovtica Svvrjd,svx£gJ TtoXXd xcbv slorjtis-vcov vtc' hnzivov itsol uodGscog %al avxol X&yovtiiv, cjv slg s6xl ocal 10 Ucodiysvrjg^ Sxaloog Avxutdxoov, olg ov dvvd{iavoi Ttdvxrj 6v{i-cpeoeG&cci dia xi\v iv xoig aXXoig diucpwviav ev itoXXolg uvxolg Xiyov-xeg svoltiKovxai [icc%6^isva. Heraclides Tarsensis. Diogenes Laert. VII 121. *H$ccKXsidrig {isvxoo 6 Tagde^ 'Avxi-15 Ttdxoov xov TccQddmg yvG)Qi{iog, ual 'A&rjvddcogog avitid cpaGt x& cc^iccq-xrnaaxa. IY. Apollodorus Seleuciensis (6 "E(piXXo<$). Patriam huius Apollodori cognoscimus ex catalogo discipulorum Diogenis Babylonii in Ind. Stoic, Here. col. 51. 1 Diog. Laert. VII 39. xql^isqtj cpatiiv slvai xbv %ax& tpiXotio- 5 cpiav X6yov slvai yccg avxov to [isv xv (pv6i%6v^ xb ds i\&i%6v, xb ds Xoyvx,6v. ovxco ds TtQ&xog dislXs Ztjvcov 6 Kixisvg-------%al AitoX- XddcoQog 6 "EcpvXXog hv xw ttQ(bx

\Lccxog ttiqccg r} xb prpiog %cci itXdxog \16vov s%ov, fid&og ds ov.-------yQtt[i[ii} itsol toD 8Xov %al XyvGirtitog %al ATtoXXodcoQog ev tf[ (pVtilKfl. 35 12 Diog. Laert. VII 157. bqav dh (r\{iccgy tov fieta^v trjg QQaGemg otal tov VTto%siiisvov epeotbg svtSLvo^isvov ucovosidag^ %a&d cpr\6i Xqv*- 3 rotg del. Diels. 4 toiovro'] <%axa) to cevtb coni. Diels. 5 fyitvulov FP, corr. Heeren. 8 avtbv Diels, kcco\iatov PP. 11 6wcvy%avsiv Meineke, ovv rvy%av£iv PP. 12 Uyoyuev Diels. 23 dTtaQtl^ovrog FP, corr. Heeren. 26 cvcvrjiiccxog BP. || fortasse: to dh itccv. 35 7]{Lcig tov scripsi, rovg B IT. APOLLODORUS SELEUCIENSIS. 261 titotrtog-------xal ArtoXXodcooog. yivstiftai yiivtoi to xcovosidsg tov dsQog TtQbg tfj otysi^ tijv ds fidtiiv itobg tfo oqco^lsvoj' cog did fiaxtrj-qlug ovv tov ta&svtog aeoog to f5Xs7t6[isvov dvayysXXs6&ai. 13 Diog. Laert. VII 84. to ds vfoixov \x,soog tvjq (puXotiocplag diaioovGiv (ipsam partitionem vide Clirys. fr. eth. 1). %al ovtoo dy 5 vTtoSiaioovGiv ol Tteol X^v'tiiititov--------%al AtcoXXodgoqov etc. 14 Diog. Laert. VII 102. ovdstsQa ds oGcc [irjts ebcpsXsi \ir{xs fiXdtitsi^ olov fatf, vylsvcc^ fjdovrj, %dXXog, i6%vg, itXovtog, svdo%lcc, sv-ysvsia' Teal td tovxoig svavtCa^ ftdvatog^ voGog, itovog, ai0%og^ dtf&s-vslcc, rtsvlcc, ddo&cc, dvtiysvsiu %a\ td tovtoig TtaoaTtXriGia, %cc&d cprjGiv 10 'Exdtcov--------%al AttoXXodcogog iv tfj ri^uxfi xal Xqv6i%7tog (ac- curatiora vide Chrys, fr. mor. 117 (p. 28)). 15 Diog. Laert. VII 125. tag ds dostdg Xsyov6iv dvtccmXov&siv dXXi^Xaig xal tov [ilccv s%ovta itdtiag s%siv slvav ydq avtcbv td &seo-QYniUta xoivd, xa&drtSQ Xqv6i7titog — AitoXXodooqog ds iv ty cpv- u <5i%fj %atd tr\y do%rjv. 16 Diog. Laert. VII 118. ovds iir\v Xvitri&ri6s6&ai tov 6o(p6v^ did to vr\v XiiTCrjv aXoyov slvai 6v6toXrjv tpvyfig, cog AitoXXddcoQog yy\<5iv hv tfj r\&i%fi. 17 Diog. Laert. VII 121. uvvislv ts avxdv (scil. tov 6tcov- 20 dalov)' slvai ydq tov %vvi6[ibv tivvtopov hrf dosvyjv b86v, cog AitoX-Xodcogog hv tfj rj&Lxfj. 18 Diog. Laert. VII 129. xal eQcctifryjo'sct&cci ds tbv Gocpbv tcbv vscov tcbv siKpaivovtcov did tov sl'dovg trjv Jtobg dostrjv svcpvtav, cog cprjGi Ztfvcov — xal XovGiTtitog — — xal AitoXXodcoQog hv tfj 25 1 phv BP. || %ovosi#hg B. 8 ddga BP. 10 tovtoig om. BP. 16 ccq-%y\v scripsi, ccQ%cciav libri. Cf. Chrys. H n. 300 Ttgbg tfo telsi. 17 Xwtrjoso&ca BP. 21 svtovov BP. Y. Archedemns Tarsensis. 1 Strabo XIV p. 674. dvdosg d' J| avtr\g (scil. ti)g Taotiov) ysyovadi tcbv phv Ztwlucbv Avtlitatqog ts xal Ao%sdrjiiog xai NsdtcoQ etc. 5 2 Plutarchus de exilio 14 p. 605b. 6 v yoovovvtoov, 25 7 Demetrius de elocutione 34 (Vol. Ill p. 269,19 Spengel). to dh %

iv %a\ ini-6tr](ir]v. « 2 Aetius I 7,25 (DG p. 303,15). Bdrj&og tbv alfrsqa frsbv 5 axsgrrjvato. 3 Diog. Laert. VII 148. Borj&og 8s iv tr) tisqI cpxiGsmg ov-6lccv ftsov tr)v tcbv aitlavcov GcpalQav. 4 Cicero de divin. I 13. Quis igitur dicere causas praesensionum potest? etsi video Boethum Stoieum esse conatum7 qui hactenus ali- io quid egit ut earum rationem rerum explicaret, quae in mari caelove fierent. II 47. prognosticorum causas persecuti sunt et Boethus Stoicus, qui est a te nominatus, et noster etiam Posidonius. 5 Diog. Laert. VII 149. %a& sl[iaQ[isvr}v ds cpadi ta itavta yl- 15 VEG&ai XQvtG) Sia- 3 ccTtolelTtsiv ovv B. 15 v%7ig^ xal avt^v stdvtcog dvvaveXslg. i\)V%i\ Se tov xo6{iov 6 cvvccmotisvcov Turneb., avvaittoiiivov libri. 8 r\ nmcclsaivo^svog Diels, rj %a\ Xsaiv6(isvog libri. 19 ovelag tfjg tov Aibg 6talst6a Bern., ov6iccg vfi tov IdiocvcclsZiSa E ovalag ty tov .... ataXslaa L. 24 tovto vnovoslv advvatov Cumont. 30 aXXoig suppl. Cumont. VI. BOETHUS SIDONIUS. 267 natSc toi)g avxido%ovvxug 6 frsdg. Quae secuntur non iam ad Boethum pertinere mihi videntur. 8 Aetius II 31,5 (DG p. 363,12). Borj&og di 7tobg x^v cpav-xa6cav 8e%Btav xo ccva7t£rtxcc{ievov (scil. rov ovqccvov), ov nuxct xijv V7t66TCC6LV. 5 9 Aetius III 2;7 (DG p. 367,5). Boiq^og asQog avr\^ivov (pav-tccdoccv (scil. xovg %o[iijxag). 10 Macrobius in Somn. Scip. 114,19. Plato dixit animam essen- tiam se moventem-------Critolaus Peripateticus constare earn de quinta essentia--------Bo ethos ex aere et igne etc. 10 11 Simplicius in Aristot. de anima p. 247,24 Hayd. iva pr} wg 6 Boq&bg oIt]&g){isv xijv tywp\v &67C£Q xrjv £\htyv%luv a&dvaxov ply BivccL d)g avxriv {irj VTto^isvov6av xbv ftuvaxov i%i6vxa^ i%t,Gxcc[isvrjv 8h BTttovxog ineCvov xm %covxi &3t6kXv6d,ai. 5 antecedit Empedoclis placitum: tov vipovg tov Sato tfjg yrjg (dgy tov ovqccvov — — Ttldova slvai tr]v nccta to itldtog didg si<5t xiveg ol àvr\- QTjuótsg xrjv vitao^iv xcbv Xenxfov, ucci ov% ol éxeoódo^oi \lóvov, olov ol 'ErtMovQEioi) alla %a\ ol Uxid'Cxoi^ cjg ol oteol xòv BaGùleLdrjV) olg edo%e [irjdev elvai àóà^iaxov. In Epitoma Diogenis enumeratur Inter Nestorem et Dardanum. io Eudromus. 1 Diog, Laert. VII 39. xql{1£qtì tpaGiv slvai xòv %axà (pilotio-(péccv Xóyov elvai yho aixov xò [lèv xi (pvóiHÓv^ xò de rftmóv, xò de Xoyixóv. ovxco de fiocjxog Scelge Ztfvcov ò Kixtevg — — %aì Ev-8$o[iog èv tfi rj&ixfj <5xoi%£i&6si — — xavxa de xà [leorj ò {isv 15'ATtollódcoQog xóitovg ualsì, ó de Xavóirtrtog %aì EvdQo^og el'drj. 2 Diog. Laert. VII 40. alloi de tcqwxov {lev xò koyinòv xàx-tovtii, devxeoov de tò yvGùXÒv %(à xqlxov xò ri&wóv òv ètixi — ucci Evdoo[iog. Crinis. 20 1 Arrianus Epictet. dissert. Ili 2, 15. aaelfte vvv iteci àvayl- yvco6%e 'Ao%édr}[iov elxa {ivg ccv uccxaitétiri %ai ijjoyrjòri 5 àicé^aveg' xoùovxog yccQ 6'e [lévei, ftàvaxog^ olog %cà xòv-------xiva %ox ènelvov, — xòv KqZvlv ucci èuelvog [léycc ètpQÓvei oxi evàso ^AQ^édr^iov. 2 Diog. Laert. VII 62. {ieQ(,ó{iòg de etixi yévovg eig xóitovg 25 %ax&xa%ig, fog b Kqlvig^ olov „xobv àycc&còv xà \iiv etixi %eqi i^v%ì]v^ xà de TteQÌ 6{ia." 3 Diog. Laert. VII 68. Tcov à^ico^iàxcov xà \iév ètixiv àitXà, xà d9 ov% hnXu, &g cpaticv oi rteol XqvGltctcov — — %al Kqivlv. 11 cpritiiv B. 12 \bivtoi B. 13 tò Sh 7}&i%bv tò Sh loymóv add. B2 in mg. 18 stidQOtiós BP. 23 kqlvov S, corr. Se. || Crinis fortasse Archedemi fuit discipulus. Non video cur Zeller Gr. Ph. IY 690 n. duos fuisse Crinides iudicet. 25 %qivsi$ B.. VII. APPENDIX. 269 4 Diocles Magnes apud Diog. Laert. VII 71. 7taQa6vvrj[i{iévov Ss bóxlv} é>g ò Koùvig (pvjtilv èv xfj SiaXs%xwri xé%vrj, à\im\jLa o VTtò xov „fWl" ówSéópov itagaóvv^itxai 9 àg%ó[isvov ari à%i,à[iaxog %aì Xr\yov Big à^ico^ia^ olov „btcsI relega èóxC^ (pcog bóxlv". sitayyéXXs-tai Ss ó 6vvSstf{iog ànoXov&sìv %b xò Ssvxsqov xcò 2tQÓx